İkindi Sazları, Düğünler, Balolar, Sinemalar..
Eğlence bildiğiniz gibi sözcüklerde “insanların boş vakitlerini, keyifli, neşeli ve hoşça geçirmesi” anlamına gelir ve geniş bir kullanım alanı vardır. Dilimizde “hile”, “düzen” karşılığı kullanılan oyun sözcüğü ise “dans” anlamında da kullanılır. Hepsi çocukların ve büyüklerin boş zamanlarında sadece eğlenme yolu ile dinlenmelerini sağlayan eylemlerdir. Pertev Naili Boratav oyun kavramını şöyle özetlemektedir: “.. toplum bilimci için insanların toplum içinde dinlenme ve eğlenme aracı olarak giriştikleri bütün eylemler “oyun” çerçevesi içine girer; at yarışları, sinema tiyatro dağcılık, dans, sirk ve panayır eğlenceleri..”.

Her kitabın bir öyküsü olduğu gibi “20. Yüzyılda Gaziantep’te Eğlence Hayatı” adlı eserin de bir öyküsü var. Sinemanın kuruluşunun 100. Yılı nedeniyle, 1995 yılında “Gaziantep’te Sinema” konulu küçük bir kitap hazırlamak istedim. Bu amaçla derleme çalışmalarıma başladım. Çalışma 1994 yılında “Gaziantepliler nasıl eğleniyordu?” sorusuyla başka bir projeye evrildi. Üniversitedeki işlerimin yoğunluğu nedeniyle il merkezi dışında derleme çalışması yapmam pek mümkün olmadı ama sadece il merkezi olmasına rağmen kitabın hacmi sürekli genişliyordu. Bir zaman sonra “Benden bu kadar. “ dedim ve projeyi il merkezi ile sınırladım. Nasıl olsa birileri bu çok özel ve güzel konuya ilgi duyacak, benim ulaşamadığım bilgileri derleyecekti. Kitap yaklaşık on yıl sonra, 2004 yılında Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayını olarak okurlarla buluştu.
Yıllar geçtikçe kitabın ikinci baskısını ısrarla isteyen, bekleyen okuyucular ve araştırmacılar beni zorlamaya başladı. Amacım çok geniş kapsamlı bir çalışmanın sonucu ikinci baskıyı sunmak idi. Ama diğer derleme çalışmaları ve yeni kitaplar nedeniyle bu proje hep ertelendi. Nihayet kararımı verdim. Kitaba sonradan derlediğim bilgileri de ekleyerek kitabın 2. Basımını sizlere ulaştırmaya söz verdim. Umarım verdiğim sözü tutabilirim.
Bilenler biliyor ama bilmeyenler kitabımızda neler vardı onu kitabın tanıtım ve değerlendirmesini yapan akademisyen M. Serkan Ertural’ın dizeleriyle ileteyim.(1)
“ Konu, Gaziantep il merkezi ve kırsalının eğlence ve oyun pratikleri açısından karşılaştırılması yapıldığında çalışma alanı genişleyeceği için, sadece il merkezi ile sınırlandırılmıştır. Öte yandan çocuk eğlence ve oyunları da kapsam dışı tutulmuştur”, eğlence ve oyun kavramları işlevsel açıdan değerlendirilmiş ve işlevler arasındaki ilişkisi” üzerinde durulmuştur. Çalışma, “giriş”, yedi inceleme bölümü, “sonuç” , “kaynakça” , “dizin” ve … sözlük” ten oluşmaktadır.”..” “Bu çalışma ile okuyucular ve bu konunun meraklıları geleneksel pratiklerin nasıl icra edildiği ve icraların hangi ortamlarda uygulandığının yanı sıra, uygulamaların tarihi seyri hakkında da geniş bilgilere ulaşacaklardır.
Kaynakça:
- Ertural, M.Serkan. Gonca Tokuz, 20. Yüzyılda Gaziantep’te Eğlence Hayatı, Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 2004, s. 223-229