Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan ihracat rakamlarını değerlendiren Adnan Ünverdi, mayıs ayında iş günü sayısının Kurban Bayramı tatili sebebiyle 20 gün olmasından dolayı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,7 oranında bir azalma görüldüğünü ancak bunun daha çok takvim etkisinden kaynaklandığını belirtti. Ünverdi, ocak-mayıs döneminde ise Gaziantep'ten 4 milyar 124 milyon 998 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini, Gaziantep'in hem aylık hem dönem ihracatında 6'ncı sırada yer aldığını dile getirdi.

2026 yılı ilk çeyrek büyüme rakamlarına dikkati çeken Ünverdi, sanayideki daralmaya işaret ederek, 'Yılın ilk çeyreğinde ülkemiz ekonomisinin yüzde 2,5'lik bir büyüme yakalaması ekonomimiz açısından oldukça önemlidir. Ancak sanayi ve ihracat ile büyümeyi hedefleyen ülkemiz için ilk çeyrekte bu kalemlerde bir daralma söz konusudur. Sanayi sektörü geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 oranında küçülmüştür. Yılın ilk çeyreğinde mal ve hizmet ihracatında yüzde 12,7'lik bir düşüş olmuştur. Üretim tarafı daralırken tüketim tarafıyla büyüme yaşanmıştır. Bu da üretime dayalı bir ekonomiye sahip olan ülkemiz için sürdürülebilir değildir. Üretimi ve ihracatın direncini artıracak, sanayide toparlanmaya ve iyileşmeye destek olacak tedbirler alınmalı, finansman konusu çözüme kavuşmalı, net ve etkin teşvik imkanları sağlanmalıdır' dedi.

Ünverdi, 'Tüm zorlu şartlara rağmen üretmeye ve ihracata azimle devam eden sanayicilerimize, ihracatçılarımıza, çalışanlarımıza ve emeği olan herkese teşekkür ediyorum' diye konuştu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dün başlayan 3'üncü Küresel İslami Ekonomi Zirvesi'nin bugün ki oturumuna katıldı. İstanbul Finans Merkezi'nde (İFM) gerçekleştirilen zirvenin bugün ki oturumunda 'sermayenin küresel vizyonu', 'kapsayıcı refah' ve 'sürdürülebilir kalkınma' modelleri masaya yatırıldı. Oturum Kuran-ı Kerim tilavetiyle başladı.

'Ülkelerin kendine yakın bölgelerden temin etme yaklaşımlarını görüyoruz'

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, zirvede yaptığı konuşmada, 'Gelişmekte olan ekonomilere, gelişmekte olan piyasalara baktığımızda bunların dış doğrudan yatırımlardan aldığı payın azaldığını görüyoruz. Son 3 yılda bu oranın yüzde 67'den yüzde 54'e düştüğünü görüyoruz; gelişmekte olan piyasaların dış doğrudan yatırımlardan aldığı pay. Bu aslında geçici bir trend olarak değil, yapısal bir trend olarak karşımıza çıkıyor. Sermayenin büyük bir kısmı tabii ki Batı'da konumlanmakta ve çeşitli jeoekonomik parçalanma etkilerini görüyoruz. Ülkelerin kendine yakın bölgelerden temin etme yaklaşımlarını görüyoruz, 'friend-shoring' dediğimiz, 'near-shoring' dediğimiz. Bunlar sermaye akışlarına da etki etmekte. Bu meyanda korumacılığın da arttığını görüyoruz. Geleneksel olarak ticaretin ötesinde korumacılık yaklaşımlarının arttığını görüyoruz ve yine aynı şekilde tedarik zincirinde de 'near-shoring' dediğimiz yakından temin etme yaklaşımlarının arttığını görüyoruz. Bu anlamda baktığımızda Müslüman ülkelerin de ekseriya içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkelerde, bu sermaye akışlarının gelişmekte olan ülkelere yeteri kadar akmayacağını söyleyebiliriz, bu ülkelerin kalkınmasını sağlamak için böyle bir ortam içinde' dedi.

'İslami finans reel sektörle, reel ekonomiyle doğrudan ilişkili'

'Elimizdeki imkanları en iyi şekilde kullanmak ve kalkınma önceliklerimiz kapsamında sermayemizi yeniden bağlantılı hale getirmek buradaki vizyonumuz olmalı' diyen Şimşek, 'Portföy sermaye akışlarına baktığımızda bunların çok döngüsel olduğunu ve kısa vadeli kazançlar peşinde koştuklarını görüyoruz. Bu portföy sermaye akışları kalkınma odaklı değil. Ve yine aynı şekilde finans, gittikçe daha fazla reel sektörden ayrışmış, kopmuş halde karşımıza çıkıyor. Şu anda yatırım anlamında gördüğümüz büyüme birkaç sektör ve birkaç ülke içinde özellikle yoğunlaşmış durumda. Sektörlerden bahsederken bu sektörler öncelikle veri merkezleri ve yapay zeka sektörü. Ve yine ülkelere baktığımızda da bu akışların, yatırım akışlarının oluştuğu ülkelere baktığımızda da genelde bunların gelişmiş ülkeler ve bunların arasındaki akışlar olduğunu görüyoruz. Bu da bizler gibi gelişmekte olan ülkeler ve genel olarak Müslüman ülkeler için bir sıkıntı teşkil ediyor. Bildiğiniz üzere İslami finans reel sektörle, reel ekonomiyle doğrudan ilişkili. İslami finansta her maddi finansal işlem gerçek bir varlıkla güvence altına alınmış şekilde karşımıza çıkıyor. Bizim de ihtiyacımız olan şeylerden birisi bu. Aynı şekilde ilgili taraflar tarafından İslami finans yaklaşımında risk ve kazanç paylaşılıyor' ifadelerini kullandı.

'İslami finans olarak hala gideceğimiz ciddi bir yol var, kat etmemiz gereken bir yol var'

Petrol üreten ülkelere bakıldığında petrolden dolayı ciddi bir ihracat fazlası olduğunun ve genelde gelişmekte olan ülkelere ürünlerin ihraç edildiğini belirten Şimşek, şunları kaydetti:

'Bu anlamda elde edilen sermayenin bölgesel olarak kullanılması da önemli. Bu anlamda önemli, olumlu işaretler görüyoruz. Örneğin Suudi Arabistan gibi ülkeler yine ihracat fazlasından elde ettikleri gelirin önemli bir kısmını yerel olarak yatırım yapıyorlar. Bunun yanı sıra İslami finans varlıkları açısından da ölçeklendirmeyi daha iyi yapmamız gerekiyor. Burada sol tarafta İslami finans varlıklarını görüyorsunuz, nominal olarak ABD doları cinsinden 2000 yılından beri 48,5 kat artmış. Bu kötü bir performans değil. Tam tersine çok etkileyici bir performans ve cesaretlendirici bir performans hepimiz için. Ancak küresel finans kurumları tarafından yönetilen küresel finansal varlıklara baktığımızda, bunun 6 katına çıktığını görüyoruz 2000 yılından beri. İslami finans olarak hala gideceğimiz ciddi bir yol var, kat etmemiz gereken bir yol var. Bu da birçok ülke için önemli fırsatlar teşkil ediyor, Türkiye de bunlardan bir tanesi. İslami finans varlıklarına baktığımızda İran'ın bu anlamda önde geldiğini görüyoruz, Türkiye'nin ise 9. sırada geldiğini görüyoruz. İlk 5'te, bu sıralamada ilk 5'te olmayı çok isteriz. Bunu başarmak için de ödevimizi iyi yapmamız, dersimize iyi çalışmamız gerekiyor. Bu anlamda bu sektörün daha hızlı büyümesi için neler yapmamız gerekir? Ekonomimizi, ekonomilerimizi daha dirençli hale getirmek için neler yapabiliriz? Şunu unutmayalım, her zaman şoklar içinde olan bir dünya içinde yaşamaktayız. Her yerde çatışma ortamı var. Bu anlamda dirençli olmamız, ekonomimizin dirençli olması ve çeşitli tamponlara sahip olması gerekiyor. Bu da İslami finansmana daha çok eğilmemiz gerektiğini bize gösteriyor. Ürünlere baktığımızda, ürün çeşitliliğini sağlamamız gerekiyor yatırımcıları daha fazla çekebilmek için, rekabet edebilmek için. Konvansiyonel finansman açısından da baktığımızda daha fazla ürün sunabilmeli, ürün çeşitliliğini sağlamalıyız. Bu da sektörlerin daha yenilikçi ve inovatif olmasını gerektiriyor. Aynı şekilde likiditeyi arttırmamız önemli. Türkiye'de Merkez Bankası bu enstrümanlar dahilin de bu alanda çalışmakta. Liderlik konusunda da sürdürülebilirlik çok önemli. Aynı şekilde Türkiye'nin COP31'i de düzenleyeceğini biliyorsunuz. Sürdürülebilirliğe odaklanmak, yeşil dönüşüme odaklanmak Türkiye gibi ülkeler için bir ideolojik ön yargı mevzusu değil, tam tersine bir gereklilik.'

Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir tarım hedefleri doğrultusunda üreticilere yönelik desteklerini sürdürüyor. Belediye tarafından son üç yılda tarla bitkilerinden bahçe bitkilerine, yem bitkilerinden tıbbi, aromatik ve endemik bitkilere kadar geniş bir yelpazede destek programları hayata geçirildi. Bu kapsamda 14 bin 358 üreticiye ulaşılarak toplam 277 bin 711 dekarlık alanda üretimin güçlendirilmesi sağlandı.

2026 yılında da tarımsal destek çalışmalarına devam eden Büyükşehir Belediyesi, Vezirköprü ilçesinde 700 üreticiye hizmet verecek Tohum Eleme Tesisini hayata geçirdi. Bunun yanı sıra 656 üreticiye çilek fidesi, damla sulama sistemi, kestane fidanı, malç naylonu, sera kurulumu, tarımsal malzeme, ana arı ve arı sütü üretim seti, polen ve propolis tuzağı ile gübre desteği verildi.

Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, tarımsal üretimin artırılması ve kırsal kalkınmanın desteklenmesi amacıyla üreticilerin yanında olmaya devam edeceklerini belirterek, 'Üreten Şehir, Gururla Samsun' anlayışıyla çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etti.

Kars Ticaret ve Sanayi Odası iş birliğinde, Kars Ardahan Iğdır Eğitim ve Kalkınma Vakfı'nın katkılarıyla düzenlenecek zirve; ulaştırma, lojistik, tarım, sanayi, teknoloji ve gençlik politikaları gibi birçok stratejik alanı aynı platformda buluşturacak.

'Kars, Doğu'nun yeni ticaret merkezi olmaya hazırlanıyor'

Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri, bölgenin uluslararası ticarette üstleneceği yeni rol olacak. Özellikle Kars-Iğdır-Nahçıvan Demiryolu Projesi, sınır kapılarındaki gelişmeler ve Zengezur Koridoru ekseninde şekillenen yeni ticaret hatları değerlendirilecek.

Uzmanlar ve sektör temsilcileri, Kars'ın yalnızca bir transit geçiş noktası değil, üretim, depolama, işleme ve dağıtım faaliyetlerinin yürütüldüğü güçlü bir lojistik merkez haline dönüşmesi gerektiğine dikkat çekecek. Bu kapsamda Karma Organize Sanayi Bölgesi, Besi Organize Sanayi Bölgesi ve Lojistik Merkezi'nin birbirini tamamlayan tek bir ekonomik ekosistem olarak yapılandırılması önerilecek.

'Bölgenin talepleri Ankara'ya taşınacak'

Toplantıda sanayi ve yatırım çevrelerinin uzun süredir gündeme getirdiği özel teşvik modelleri de ele alınacak. Bölge temsilcileri, yüksek navlun maliyetleri ve enerji giderlerinin yatırım önündeki en büyük engellerden biri olduğunu belirterek, lojistik odaklı teşvikler, vergi avantajları ve yatırım desteklerinin artırılması yönündeki taleplerini ilgili kurumlara iletecek.

Katılımcılar, Zengezur Koridoru'nun sağlayacağı yeni fırsatların ancak güçlü üretim altyapısı ve rekabetçi maliyetlerle değerlendirilebileceği görüşünde birleşecek.

'Üç il için ortak kalkınma modeli'

Zirvede öne çıkacak en önemli başlıklardan biri de 'Bütünleşik Kalkınma Modeli' olacak. Bu model kapsamında Kars, Ardahan ve Iğdır'ın birbirleriyle rekabet eden değil, birbirini tamamlayan ekonomik merkezler olarak konumlandırılması amaçlanıyor.

Hazırlanan taslak stratejiye göre; Kars, üretim merkezi, entegre kaz yetiştiriciliği, Kavılca buğdayına dayalı gıda sanayisi ve lojistik üs olarak öne çıkacak. Ardahan, organik hayvancılık, akıllı mandıra sistemleri, hammadde üretimi ve sınır ticareti yönetiminde uzmanlaşacak. Iğdır ise sahip olduğu mikro-klima avantajıyla akıllı tarım uygulamaları, meyve-sebze işleme tesisleri ve ihracata yönelik tarımsal üretimin merkezi konumuna getirilecek. Bu modelle bölgesel kaynakların daha verimli kullanılması ve yatırım alanlarının netleştirilmesi hedefleniyor.

'Gençler için teknoloji temelli kalkınma vizyonu'

Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de genç nüfusun bölgede tutulmasına yönelik projeler olacak. Son yıllarda artan beyin göçüne karşı teknoloji ve inovasyon temelli çözümler masaya yatırılacak. 'Genç Mucitler', 'Siber Güvenlik Eğilimleri' ve 'Dijital Tarım' projeleri üzerinden gençlerin yeni nesil mesleklere yönlendirilmesi planlanıyor. Yerel üniversiteler ve kalkınma kurumlarının destekleriyle yürütülen çalışmalar sayesinde bölgedeki gençlerin kendi şehirlerinde nitelikli istihdam imkanlarına ulaşması amaçlanıyor. Yetkililer, teknolojik dönüşümün yalnızca ekonomik değil sosyal kalkınmanın da temel anahtarı olduğunu vurgulayacak.

'Zirvenin sonunda 'Kalkınma Manifestosu' açıklanacak'

Kars, Ardahan ve Iğdır'ın geleceğine yön verecek toplantının sonunda bölge adına önemli bir belge yayımlanması bekleniyor. Valiler, belediye başkanları, milletvekilleri, ticaret ve sanayi odaları ile kalkınma ajansı temsilcilerinin katılımıyla hazırlanacak 'Kalkınma Manifestosu', KAI Bölgesi'nin 2030 vizyonunu ortaya koyan resmi bir yol haritası niteliği taşıyacak. Manifestoda lojistik, sanayi, tarım, turizm, eğitim ve teknoloji alanlarında atılması planlanan somut adımlar yer alacak.

'Kars'tan Kafkaslar ve Orta Asya'ya açılan yeni dönem'

6 Haziran saat 10.00'da Kars Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü Çok Amaçlı Konferans Salonu'nda başlayacak olan Kars-Ardahan-Iğdır Bölge Kalkınma Toplantısı, yalnızca üç ilin değil, Türkiye'nin doğu sınırında şekillenen yeni ekonomik vizyonun da önemli kilometre taşlarından biri olarak görülüyor.

Bölgeyi Kafkaslar ve Orta Asya'ya açılan güçlü bir lojistik ve üretim merkezi haline getirmeyi amaçlayan zirve, KAI Bölgesi'nin gelecek on yılına yön verecek kararların alınacağı stratejik bir platform olma özelliği taşıyor.

Çarşamba Ticaret Borsası(ÇTB) ev sahipliğinde gerçekleştirilen programda, başta fındık olmak üzere ceviz ve badem üreticilerine yönelik geliştirilen modern hasat teknolojileri katılımcıların beğenisine sunuldu. Yeni nesil makinelerin hasat sürecini hızlandırırken ürün kalitesinin korunmasına ve üretim maliyetlerinin düşürülmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Toplantıda geliştirilen teknolojiler hakkında katılımcılara bilgi verilerek, özellikle fındık hasadında iş gücü ihtiyacını azaltan sistemlerin üreticilere sağlayacağı avantajlar anlatıldı. Ayrıca söz konusu teknolojilerin Türkiye'nin yanı sıra çeşitli Avrupa ve Orta Asya ülkelerinde de kullanıldığı ifade edildi.

Programda konuşan sektör temsilcileri, tarımda mekanizasyonun her geçen gün daha fazla önem kazandığına dikkat çekerek, Karadeniz Bölgesi'nin stratejik ürünü olan fındıkta modern hasat ekipmanlarının kullanımının üreticilere önemli katkılar sağlayacağını belirtti.

Sunumların ardından katılımcılar, makinelerin teknik özellikleri hakkında detaylı bilgi alırken, yeni teknolojilerin bölge tarımına sağlayacağı katkılar üzerine görüş alışverişinde bulundu.

Toplantıya Çarşamba Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Kazım Yılmaz, Çarşamba Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Sonkaya, Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü Ziraat Mühendisi İsmail Yıldız, meclis üyeleri ve sektör paydaşları katıldı.

Program, hediye takdimi ve hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Malta bayraklı 335 metre boyunda, 44 metre genişliğinde ve 61 metre yüksekliğindeki Aroya, bu sezon ilk kez Bodrum'a geldi. Öğle saatlerinde Antalya Limanı'ndan gelip Gemi Yanaşma İskelesi'ne bağlanan gemide büyük kısmı Suudi Arabistan uyruklu olmak üzere toplam 2 bin 124 yolcu, 1047 personel bulunuyor.

Gemi, gece saatlerinde İstanbul Limanı'na hareket edecek.

Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Mehmet Hilmi Güler'in öncülüğünde 2019 yılında başlatılan tarımsal kalkınma hamlesi kapsamında yürütülen çalışmalarla, tarımsal üretimin çeşitlendirilmesi ve atıl durumdaki potansiyelin ekonomiye kazandırılması hedefleniyor. Bu doğrultuda uygulanan projelerle yeni üretim modelleri geliştirilirken, yerelde yeni sektörlerin oluşmasına da katkı sağlanıyor.

Kentte son yıllarda örtü altı yetiştiriciliğine olan ilgi artarken, birçok üretici sera kurarak üretime başladı. Ordu Büyükşehir Belediyesi ise sera naylonu kullanım ömrünü tamamlayan, fırtına gibi doğal afetler nedeniyle zarar gören veya kendi serasını kurarak naylon desteği talep eden üreticilere destek veriyor. 2019 yılından bu yana sürdürülen sera ve sera naylonu destekleriyle birlikte Ordu genelinde toplam 68 bin 150 metrekare örtü altı üretim alanı oluşturuldu.

Bu yılki sera naylonu desteğinden yararlanan üreticilerden Nuray Tutal ve Çiğdem Yaman, Büyükşehir Belediyesinin sağladığı desteklerden memnuniyet duyduklarını belirtti. Üreticiler, sera kurulumundan üretim sürecine kadar birçok konuda destek aldıklarını ifade ederek, bu sayede faaliyetlerini büyütme imkânı bulduklarını söyledi.

Sera ve naylon desteğinin yanı sıra çeşitli sebze fideleri de temin ettiklerini dile getiren üreticiler, desteklerinden dolayı Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Mehmet Hilmi Güler'e teşekkür etti.

Mayıs ayı ihracat rakamları açıklandı. Ülkemiz ihracatı mayısta yüzde 9,3 azalışla 22,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. TİM tarafından açıklanan Denizli ihracatı Mayıs ayında yüzde 14,5 azalışla 383 milyon dolar oldu.

Mayıs Ayı İhracatında Takvim Etkisi: 6 Eksik İş Günü

Denizli'nin ülke ihracatında Şubat, Mart ve Nisan aylarında 8. sıraya yükseldiğini hatırlatan DENİB Başkanı Osman Uğurlu, 'Mayıs ayında da istikrar sürüyor. Denizli İhracatçılar Birliği'nce kayda alınan ihracat ise yüzde 11,1 azalışla 301 milyon dolara oldu. Ocak-Mayıs döneminde ise Denizli ihracatı yüzde 1,9 artışla 1 milyar 982 milyon dolar olarak gerçekleşti. Mayıs ayında toplamda 14 iş günü vardı. Dolayısıyla geçtiğimiz yılın Mayıs ayına göre 6 eksik iş günü ile faaliyetlerimizi gerçekleştirdik. Kısacası ihracat gerilemesinde takvim etkisi belirleyici oldu. Bununla birlikte ihracatçılarımız; yüksek finansman maliyetleri, artan üretim giderleri, kur-enflasyon makası ve küresel pazarlarda devam eden yoğun rekabet gibi zorluklarla mücadele etmeyi sürdürüyor. Orta Doğu'daki gerilimlerin dış ticaret üzerindeki etkilerinin hafiflemesi ve haziran ayında çalışma günü sayısının 3,5 gün fazla olmasıyla birlikte ihracat performansının daha dengeli bir görünüm sergileyeceğini düşünüyorum. Mayıs ayında, ilimizin tekstil-konfeksiyon ihracatı yüzde 20,9 azalışla 103 milyon dolar, elektrik-elektronik ihracatı yüzde 5,1 artışla 97 milyon dolar, demir-demir dışı metaller ihracatı yüzde 5 azalışla 66 milyon dolar, tarım ihracatı yüzde 17,4 azalışla 27,5 milyon dolar, madencilik ihracatı yüzde 10,2 azalışla 25,8 milyon dolar oldu. Mayıs ayında, ilimiz ihracatında lider konumda olan İngiltere'ye ihracatımız yüzde 4,3 oranında artışla 61 milyon dolar olarak kaydedildi. Ardından gelen İtalya'ya ihracatımız yüzde 15,6 azalışla 33,4 milyon dolar, üçüncü sırada yer alan ABD'ye ihracatımız yüzde 31,8 artışla 31,6 milyon dolar, dördüncü sırada yer alan Almanya'ya ihracatımız yüzde 20,2 azalışla 28,6 milyon dolar, beşinci sırada yer alan Fransa'ya ihracatımız yüzde 9,2 artışla 21,8 milyon dolar olarak gerçekleşti' dedi.

Türkiye İmalat PMI Mayıs Ayında 49,8'e Yükseldi

Mayıs ayında Türk imalat sektöründe iyileşme belirtilerinin gözlendiğini ifade eden Uğurlu, 'Nisan ayında 45,7 olan Türkiye İmalat PMI Mayıs'ta 49,8'e yükselerek 50,0 eşik değerine önemli ölçüde yaklaştı. Üretim yeniden büyümeye geçerken, yeni ihracat siparişlerindeki toparlanma bu gelişmede kısmen etkili oldu. Satın alma faaliyetleri de artış kaydetti; ancak bu artışın bir bölümü Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan fiyat artışlarına ve tedarik sorunlarına karşı firmaların tedbirli olmasından ve satın alımlarını öne çekmesinden kaynaklanıyor. Dolayısıyla girdi maliyetlerindeki artışlar ve tedarik zincirlerindeki gecikmelerin süregeldiği dikkate alındığında iyileşmenin kalıcı olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Nisan'da olduğu gibi Mayıs ayında da Türk imalat sanayi genelinde en iyi performans gösteren sektör giyim ve deri ürünleri oldu. Bu sektörde üretim ve yeni sipariş hacmi genişlemeyi sürdürürken girdi stokları da artış kaydetti. Bununla birlikte diğer sektörlerde görünüm daha zayıf seyretti. Firmalar, Orta Doğu'daki savaşın etkilerine bağlı olarak zorlu faaliyet şartlarıyla karşılaştı. Bölgedeki çatışmaların şimdilik büyük ölçüde çözümsüz kalması nedeniyle, zorlu faaliyet şartlarının en azından yakın gelecekte devam etmesi muhtemel görünüyor. Özellikle ihracatçı firmalarımız açısından bakıldığında, zaten kırılgan olan maliyet yapıları üzerinde yeni bir baskı oluştuğunu görüyoruz. Orta Doğu'daki savaşın enerji maliyetleri, lojistik süreçleri ve tedarik zincirleri üzerindeki etkileri dikkate alındığında, önümüzdeki dönemde üretim ve ihracat faaliyetlerinin desteklenmesi her zamankinden daha büyük önem taşıyor' diye konuştu.

İhracatın Güç Kazanması, Sürdürülebilir Büyüme Adına Önem Arz Ediyor

2026 yılı ilk çeyrek Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerine göre Türkiye ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüme kaydettiğini kaydeden Başkan Uğurlu, 'Küresel belirsizlikler, yüksek finansman maliyetleri ve zorlu rekabet şartlarının etkili olduğu bir dönemde ülkemiz ekonomisinin büyümesini sürdürmesini olumlu değerlendiriyorum. Ancak ihracatın büyümeye katkısının negatif olması, sürdürülebilir ve dengeli büyüme açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir husus olarak karşımıza çıkıyor. 2026 yılının ilk çeyreğinde net ihracatın büyümeyi aşağı yönlü etkilemesi, ihracatçılarımızın küresel pazarlarda karşı karşıya kaldığı zorlukların devam ettiğini gösteriyor. Özellikle artan üretim maliyetleri, yüksek finansman giderleri ve kur artışının enflasyon karşısında yetersiz kalması, ihracatçı firmalarımızın rekabet gücünü olumsuz etkiliyor' ifadelerini kullandı.

İhracatçıların rekabet gücü korunmalı

'Üretim, yatırım ve ihracat odaklı bir büyüme yapısının güçlendirilmesinin, ekonomimizin uzun vadeli hedeflerine ulaşması açısından büyük önem taşıyor' Başkan Uğurlu, açıklamasını şu şekilde tamamladı:

'Özellikle emek yoğun sektörlerde yaşanan maliyet baskıları, firmalarımızın uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü olumsuz etkiliyor. İhracatçılarımızın finansmana erişimini kolaylaştıracak, maliyet yüklerini azaltacak ve uluslararası pazarlardaki rekabetçiliğini artıracak adımların sürdürülmesi gerektiğine inanıyorum. İhracatçılarımız tüm zorluklara rağmen üretmeye, istihdam sağlamaya ve ülkemize döviz kazandırmaya devam ediyor. Sürdürülebilir büyümenin temel unsurlarından biri olan ihracatın yeniden güç kazanması için rekabetçiliği artıracak adımların kararlılıkla sürdürülmesi büyük önem taşıyor. Önümüzdeki dönemde ekonomik göstergelerde beklenen toparlanma ve destekleyici politikalarla ihracatımızın yeniden ivme kazanacağına inanıyorum. Bu vesileyle, ihracatımıza katkı sunan tüm firmalarımıza teşekkürlerimi sunuyor, yılın ilk yarısını tamamlayacağımız önümüzdeki ayda ihracatımızın pozitif bir seyir izleyerek hedeflerimize kararlılıkla ilerlemesini temenni ediyorum'

MTSO Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, 6 Şubat depremlerinin ardından ayağa kalkma mücadele veren işletmelerin uygun şartlarda finansmana erişiminin hayati önem taşıdığını belirtti.

'Kredi limitleri artırılmalı'

Başkan Sadıkoğlu, işletmelerin kredi limitlerinin artırılmasının önemine işaret ederek, 'Üyelerimiz mevcut kredilerinin ödemelerini tamamladıktan sonra yeniden kredi kullanmak istediklerinde limit sorunu yaşadıklarını bizlere iletmektedir. Özel ve kamu bankalarının genel müdürlüklerine çağrıda bulunuyoruz; şirketlerin kredi ihtiyaçlarında limit artışı sağlanamıyorsa bile en azından kapattıkları kredilerin yeniden kullandırılması yönünde kolaylık sağlanmalıdır. Unutulmamalı ki finansman kaynaklarına erişimde yaşanacak her türlü kısıtlama, deprem sonrası yeniden ayağa kalkma sürecini yavaşlatacaktır' dedi.

'Şehrimizin ekonomik geleceği için de büyük önem taşımaktadır'

Malatya'nın üretim, ihracat ve istihdam gücüyle ülke ekonomisine önemli katkılar sunduğunu ifade eden Sadıkoğlu, 'Malatya üreten, istihdam sağlayan, ihracat yapan ve Türkiye ekonomisine güç katan bir şehirdir. Üyelerimiz kullandığı krediyi üretime, ihracata ve istihdama dönüştürmektedir. Bu nedenle finansman desteği yalnızca işletmeler için değil, şehrimizin ekonomik geleceği için de büyük önem taşımaktadır' diye konuştu.

'Zaman, reel sektöre destek zamanı'

Depremin yaralarını sarmaya çalışan Malatya'nın halen zorlu bir süreçten geçtiğini hatırlatan Sadıkoğlu, bankacılık sektörüne çağrıda bulunarak, 'Büyük depremler yaşadık ve ayağa kalkma mücadelemiz devam ediyor. İş dünyamız tüm zorluklara rağmen üretmeye, istihdam sağlamaya ve ekonomiye katkı sunmaya devam ediyor. Bu nedenle bankalarımızdan beklentimiz, üyelerimizin yanında durmaları, üretimin ve istihdamın devamı için gerekli hassasiyeti göstermeleridir. Şehrimizin yeniden kalkınma sürecine katkı sağlayacak finansman desteklerinin artırılması büyük önem taşımaktadır. Zaman, reel sektöre destek zamanıdır' diye konuştu.

Nazilli Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Nuri Arslan tarafından yapılan açıklamada; 'Uzun süredir her platformda dile getirdiğimiz Ticaret Odası üyelerinin kredi sorununun çözümü için TOBB tarafından başlatılan çalışmalar tamamlandı. Pazartesi gününden itibaren üyelerimiz 'Nefes Kredisi' için bankalara başvuru yapabilirler' dedi.

Başkan Arslan açıklamasının devamında, 'Sürekli olarak her platformda dile getirdiğimiz esnaf kefalet kredisinden ticaret odası üyelerinin faydalanmamasının doğru olmadığını, esasen bir kamu kaynağı olan Halk Bankası fonlarından tahsis edilen esnaf kefalet kredisinin sadece ünvanı nedeniyle esnaf odasına kayıtlı işletmelere verildiğini ifade ediyoruz. Sonuçta taleplerimiz karşılığını buldu. Hisarcıklıoğlu tarafından çalışmaları yürütülen yeni kredi, bu soruna bir nebze çare olacak diye düşünüyorum. TOBB Nefes Kredisi'nde yeni dönem başvuruları 8 Haziran 2026 (Pazartesi) tarihi itibariyle başlıyor. TOBB, KGF ve Bankaların işbirliğinde verilecek kredide, 24 ay vadeye kadar yıllık yüzde 36, 24 ay üzerindeki vadelerde ise yıllık yüzde 34 faiz uygulanacak. Kredi 6 ay anapara ödemesiz dönem dahil, toplam azami 48 ay vadeli olacak. Bir firmanın kullanabileceği azami kredi limiti 3 milyon TL olarak belirlendi. Yeni TOBB Nefes Kredisi kapsamında ilk dilim olarak 25 milyar TL kullanıma açılacak, bu yıl içerisinde duyurulacak ilave limitlerle kredi hacminin 100 milyar Türk Lirası'na ulaşması hedefleniyor. KOBİ'lere uygun şartlarda finansman desteği sağlamayı amaçlayan krediye Nazilli Ticaret Odası'na kayıtlı tüm üyeler başvurabilecek' dedi.

Bir firmanın azami 3 milyon TL kredi kullanabileceğini ifade eden Arslan, 'Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dahil, azami 48 ay vadeli olacak. Kredi, 24 aya kadar yıllık yüzde 36, 24 ay üzerinde ise yıllık yüzde 34 faizle kullandırılacak. Yeni TOBB Nefes Kredisi kapsamında ilk dilim olarak 25 milyar TL kullanıma açılacak, bu yıl içerisinde duyurulacak ilave limitlerle kredi hacminin 100 milyar Türk Lirası'na ulaşması hedefleniyor. Nefes Kredisinin üyelerimize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyor, kredinin hayata geçirilmesinde emeği geçen başta M.Rifat Hisarcıklıoğlu olmak üzere herkese Oda üyelerimiz adına teşekkür ediyorum' diye konuştu.

MTSO'nun 2022-2026 döneminin son Ortak Meslek Komiteleri Toplantısında konuşan Çakır, Hal Kavşağı, Nakliyeciler Sitesi, D-400 Karayolu genişletme çalışmaları ve Çeşmeli-Kızkalesi-Taşucu Otoyolu projelerinde önemli aşamalar kaydedildiğini ifade etti. İhracat kısıtlamalarının kaldırılması ve nitelikli iş gücü yetiştirilmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini aktaran Çakır, meslek komitelerinin Mersin'in lobi gücüne dönüştüğünü kaydetti.

MTSO'nun yalnızca bir tescil kurumu olmadığını vurgulayan Çakır, yüksek katma değerli üretim, markalaşma ve dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda çalışmalar yürüttüklerini belirterek, haziran ayında kapsamlı bir sanayi zirvesi düzenleyeceklerini açıkladı.

Finansmana erişimin iş dünyasının en önemli sorunlarından biri olduğunu dile getiren Çakır, özellikle KOBİ'lere yönelik desteklerin artırılması için girişimlerin sürdüğünü söyledi.

Toplantıda ayrıca görev dönemine ilişkin verileri paylaşan Çakır, 2022-2026 döneminde 1763 meslek komitesi toplantısı gerçekleştirildiğini, komitelerin 62 fuar ziyareti ve 103 etkinliğe imza attığını bildirdi.

Toplantının konuklarından Dijital İçerik Üreticisi Ozan Sihay, yapay zekanın tüm sektörler için kaçınılmaz bir dönüşüm aracı haline geldiğini belirterek, işletmelerin bu dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini ifade etti.

Ekonomistler Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu ve Burak Arzova ise küresel ekonomik gelişmeleri değerlendirerek üretimin desteklenmesi, maliyet yönetimi, nakit akışının güçlendirilmesi ve katma değerli üretime odaklanılması gerektiği yönünde tavsiyelerde bulundu. Toplantı, katılımcıların sorularının yanıtlanmasının ardından sona erdi.

Başkan Güven Kuzu, küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla başlatılan TOBB Nefes Kredisinin reel sektöre önemli katkılar sağlayacağını belirterek, Siirt iş dünyasını programa başvurmaya çağırdı. Kuzu, TOBB'a bağlı oda ve borsa üyesi işletmelerin yararlanabileceği kredi programı kapsamında bir firmanın azami 3 milyon lira kredi kullanabileceğini ifade ederek, toplam büyüklüğü 100 milyar lira olarak planlanan programın ilk aşamasında 25 milyar liralık kaynağın iş dünyasının hizmetine sunulacağını söyledi. Kredi başvurularının 8 Haziran 2026 Pazartesi günü başlayacağını hatırlatan Başkan Kuzu, 'KOBİ'lerimizin üretim, istihdam ve ticaret faaliyetlerini daha güçlü şekilde sürdürebilmeleri amacıyla hazırlanan bu kredi paketi, işletmelerimize önemli bir finansman desteği sağlayacaktır. Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dâhil olmak üzere azami 48 ay vadeyle kullandırılacaktır' dedi.

TOBB Nefes Kredisi'nin Akbank, DenizBank, QNB Bank, TC Ziraat Bankası, Türkiye Garanti Bankası, Türkiye Halk Bankası, Türkiye Vakıflar Bankası, Yapı ve Kredi Bankası ile Ziraat Katılım Bankası aracılığıyla hayata geçirileceğini belirten Kuzu, programın reel sektörün finansmana erişimini kolaylaştırarak ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliğine önemli katkı sağlayacağına inandığını kaydetti.

Başkan Güven Kuzu açıklamasının sonunda, 'KOBİ'lerimize yeni bir nefes olacak bu finansman desteğinin hayata geçirilmesinde emeği geçen başta TOBB Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu olmak üzere, Kredi Garanti Fonumuza ve projeye katkı sunan tüm banka yönetimlerine teşekkür ediyorum. TOBB Nefes Kredisi'nin üyelerimize ve ülke ekonomimize hayırlı olmasını diliyorum' ifadelerini kullandı.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, mayıs ayında üretici market fiyatlarındaki farklılıklarla, girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi. Mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 388,5 ile elmada görüldüğünü belirten Bayraktar, açıklamasına şöyle devam etti:

'Elmadaki fiyat farkını yüzde 278,6 ile havuç, yüzde 215,3 ile kabak, yüzde 206,5 ile fındık ve yüzde 195,7 ile marul takip etti. Elma 4,9 kat, havuç 3,8 kat, kabak 3,2 kat, fındık 3,1 kat ve marul 3 kat fazlaya satıldı. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 91 lira 59 kuruşa, 15 lira olan havuç 56 lira 79 kuruşa, 14 lira 75 kuruş olan kabak 46 lira 51 kuruşa, 410 lira olan fındık 1256 liraya ve 18 lira olan marul 53 lira 23 kuruşa satıldı. Mayıs ayında hem markette hem de üreticide fiyatı en fazla artan ürün kuru soğan olurken fiyatı en fazla düşen ürün markette sivri biber, üreticide ise domates oldu.'

Market fiyatları

Mayıs ayında markette 36 ürünün 22'sinde fiyat artışı, 13'ünde fiyat düşüşü görülürken 1 üründe ise değişim olmadığını açıklayan Bayraktar, 'Mayıs ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 44,7 ile kuru soğan oldu. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 32,7 ile patates, yüzde 27,3 ile limon, yüzde 20,1 ile havuç ve yüzde 19,1 ile yumurta takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 54,3 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki fiyat düşüşünü yüzde 34,7 ile çilek, yüzde 33,5 ile marul, yüzde 32,7 ile domates ve yüzde 13,8 ile yeşil soğan izledi' diye konuştu.

Üretici fiyatları

Mayıs ayında üreticide 28 ürünün 9'unda fiyat artışı olurken 9 üründe fiyat düşüşü görüldüğünü kaydeden Bayraktar, 10 üründe ise fiyat değişimi olmadığını belirterek, 'Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 77,2 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 45,5 ile patates, yüzde 43,8 ile limon, yüzde 36,4 ile havuç ve yüzde 24,8 ile maydanoz izledi. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 54,7 ile domateste görüldü. Domatesteki fiyat düşüşünü yüzde 50,8 ile kabak, yüzde 47,4 ile sivri biber, yüzde 38,1 ile salatalık ve yüzde 27,8 ile patlıcan izledi' ifadelerini kullandı.

Üretici fiyat değişimlerinin nedenleri

İç Anadolu Bölgesinde depolarda kuru soğan ve patates kalmaması ve Çukurova ile İzmir'de hasadın yeni başlaması sebebiyle arzın düşük seyrettiğini, buna bağlı olarak fiyatların arttığını anlatan Bayraktar, 'Limon depoya girdiği için depo maliyetleri sebebiyle fiyatlar yükseldi. Havuçta ise tarla ürünü azaldığı için arz düştü bu da fiyatları yükseltti. Havaların iyi gitmesi sebebiyle verim arttı, bu durum domates, kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcanda üretici fiyatlarının düşmesine neden oldu' açıklamasında bulundu.

Girdi fiyatlarında yaşanan değişimler

Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; mayıs ayında, Nisan ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2,3, DAP gübresi yüzde 0,9 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,8 oranında artış gösterdi. Buna rağmen amonyum nitrat gübresinin fiyatında yüzde 1,6 ve ÜRE gübresinin fiyatında yüzde 0,8 oranında düşüş görüldü. Geçen yılın mayıs ayına göre son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 85,4, amonyum nitrat gübresi yüzde 82,2, ÜRE gübresi yüzde 70,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 60,7 ve DAP gübresi yüzde 57 oranında arttı. Mayıs ayında Nisan ayına göre besi yemi ve süt yemi fiyatları yüzde 1,4 arttı. Son bir yılda ise besi yemi yüzde 35,4, süt yemi yüzde 32,9 oranında arttı. Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Mayıs ayında mazot fiyatı aylık olarak 7,3 oranında düşerken yıllık yüzde 43,6 oranında arttı.'

Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından üzüm sektörünün geleceğine yönelik önemli başlıkların ele alındığı 'Üzümde Rekolte ve Kalıntı Yönetimi Toplantıları' gerçekleştirildi. Gün boyu süren programda sabah oturumunda ilçe müdürleriyle değerlendirme toplantısı yapılırken, öğleden sonraki oturumda sektör temsilcileri, üretici örgütleri ve ihracatçılar bir araya geldi.

Toplantıda bağcılıkta sürdürülebilir üretimin sağlanması, rekolte artışlarının sektöre etkileri ve bu durumun etkin şekilde yönetilmesine yönelik alınabilecek tedbirler değerlendirildi. Üretim planlaması, ürünün değerlendirilmesi, pazarlama imkanlarının geliştirilmesi ve sektörün rekabet gücünün artırılması konularında görüş alışverişinde bulunuldu.

Programın önemli gündem maddelerinden biri de kalıntı yönetimi oldu. İhracatta sorun oluşturan pestisit kalıntılarının önlenmesine yönelik yürütülen çalışmalar ele alınırken, biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması, bitki koruma ürünlerinin bilinçli kullanımı, hasat öncesi denetimler ve izlenebilirlik uygulamaları değerlendirildi.

'Kalıntı ile hep birlikte mücadele şart'

Toplantıda konuşan TARİŞ Üzüm Birliği Başkanı Ferhat Şen, dünya pazarlarında rekabet gücünün korunabilmesi için pestisit kalıntısı sorunuyla mücadelenin artık zorunluluk haline geldiğini söyledi.

Sorunun yalnızca üreticinin omuzlarına yüklenerek çözülemeyeceğini belirten Şen, biyoteknik mücadele uygulamalarına yönelik güçlü teşviklerin verilmesi ve kalıntı sorununa karşı kapsamlı bir devlet politikasının hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Şen, güvenli üretim için devlet, tarımsal kuruluşlar ve üreticilerin ortak hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

'TMO sezon başında devreye girmeli'

Bu yıl bağlarda yüksek rekolte beklendiğini dile getiren Şen, üreticinin fiyat baskısıyla karşı karşıya kalmaması için Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) aktif rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.

TMO'nun hasat öncesinde maliyetleri karşılayacak güçlü bir taban fiyat açıklaması ve piyasada etkin bir alıcı olarak yer almasının önemine dikkat çeken Şen, 'TARİŞ olarak üzerimize düşeni yapmaya hazırız. Ancak TMO'nun varlığı piyasanın en büyük sigortasıdır. Aynı zamanda potansiyel bir ihracatçı olarak da sektöre güç katacaktır' dedi.

Hedef: '3 K'lı üretim modeli'

Dünya kuru üzüm piyasasında liderliği korumanın her geçen gün zorlaştığını ifade eden Şen, geleneksel pazarlardaki daralma ve artan lojistik maliyetlerin ihracatı olumsuz etkilediğini belirtti.

Çözümün kalıntıdan arınmış, kaliteli ve kontrollü üretimi esas alan '3 K'lı üretim modeli'nden geçtiğini kaydeden Şen, Uzak Doğu başta olmak üzere alternatif pazarlara yönelik daha güçlü devlet desteği ve diplomatik girişimlere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

'Kuru üzüm tüketiminde seferberlik gerekli'

Türkiye'nin kuru üzümün anavatanı olmasına rağmen iç tüketimin yetersiz kaldığını belirten Şen, dünyada kişi başına yıllık kuru üzüm tüketiminin yaklaşık 1 kilogram seviyesinde olduğunu, Türkiye'de ise bu rakamın 250-300 gramda kaldığını ifade etti.

Kuru üzüm tüketiminin artırılması için okullarda dağıtım yapılması, uçak yolcularına ikram edilmesi ve yardım paketlerinde yer alması gibi projelerin yeniden hayata geçirilmesi gerektiğini dile getiren Şen, Ür-Ge ve Ar-Ge çalışmalarının da sürdüğünü belirterek devlet desteğinin önemine dikkat çekti.

Toplantıya Manisa İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Karayılan, Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Tarık Memiş, Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürü Akay Ünal, ilçe tarım müdürleri, oda, borsa ve birlik başkanları, üniversitelerin bağcılık bölümü temsilcileri ile sektör paydaşları katıldı.

MTSO 39 No'lu Emlak ve Destek Faaliyetleri Meslek Komitesi ile Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) iş birliğinde düzenlenen 'Gayrimenkulde Vergisel Düzenlemeler' paneli, sektör temsilcilerini bir araya getirdi. Programa MTSO Başkanı Hakan Sefa Çakır, Mersin Ticaret İl Müdürü Ferhat Sümer, 39 No'lu Meslek Komitesi Başkanı Ümit Mete, TÜGEM Başkanı Mürvet Kocaer, Mersin Tüm Emlakçılar Odası Başkanı Aydın Karaduman ile çok sayıda sektör temsilcisi katıldı.

Toplantının açılışında konuşan Ticaret İl Müdürü Ferhat Sümer, kamu ile özel sektörün ortak hedefler doğrultusunda bir araya gelmesinin önemine dikkat çekerek, ticaretin gelişmesi ve iş dünyasının önünün açılması adına kamu olarak her türlü desteği vermeye hazır olduklarını söyledi.

'Mersin dinamik bir yapıya sahip'

Panelde konuşan MTSO Başkanı Hakan Sefa Çakır ise Mersin'in tarım, turizm, lojistik ve sanayi başta olmak üzere birçok alanda güçlü bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Kentin sürekli gelişen ve değişen yapısına işaret eden Çakır, 'Böylesine hareketli bir şehirde yavaş hareket etme şansınız yok. Sürekli gelişen ve değişen bir kentte sektörlerin de aynı hızla dönüşmesi gerekiyor' ifadelerini kullandı.

Mersin'in uzun yıllardır yoğun göç aldığını hatırlatan Çakır, deprem, bölgesel gelişmeler ve uluslararası hareketlilik gibi unsurların kentin nüfus ve ekonomik yapısını doğrudan etkilediğini söyledi. Kentin marka değerinin korunması gerektiğini vurgulayan Çakır, sahip olunan potansiyelin doğru anlatılmasının önemine değindi.

'2050 ve 2075 vizyonu bugünden oluşturulmalı'

Mersin'in son yıllarda ihracat ve yaşam kalitesi başta olmak üzere birçok alanda önemli ilerlemeler kaydettiğini belirten Çakır, bu gelişmelerin gayrimenkul sektörü açısından da büyük fırsatlar sunduğunu ifade etti.

Uzun vadeli şehir planlamasının önemine dikkat çeken Çakır, Mersin'in yalnızca bugünün değil geleceğin ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini belirterek, 'Kentin 2050 ve hatta 2075 vizyonunun bugünden oluşturulması gerekiyor. Ulaşım, yerleşim alanları, ticaret ve yaşam alanları bu perspektifle planlanmalı' dedi.

Sektöre teknoloji ve kaynak yönetimi çağrısı

Mersin'in önümüzdeki dönemde daha fazla yatırım çekeceğini ve nitelikli göç almaya devam edeceğini dile getiren Çakır, gayrimenkul sektörünün de bu dönüşüme hazır olması gerektiğini söyledi. Teknolojik gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Çakır, sektör temsilcilerine yapay zeka başta olmak üzere yeni teknolojileri iş süreçlerine entegre etmeleri çağrısında bulundu.

Ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Çakır, sıkı para politikalarının yıl sonuna kadar devam etmesinin beklendiğini, 2027 yılında ise gevşeme öngörüldüğünü ifade ederek, 'Kaynaklarınızı koruyun ve verimli kullanın. Birlik ve beraberliğinizi koruyun' tavsiyesinde bulundu.

Konuşmasını, 'Mersin çok hızlı büyüyecek bir kent. Bu büyümeyi doğru yönetebilirsek hem kentimiz hem de sektörlerimiz için çok önemli fırsatlar ortaya çıkacaktır' sözleriyle tamamladı.

Türkiye'nin enerji ve maden borsası, Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (EPİAŞ) ve Özbekistan Cumhuriyeti Kamu Elektrik Tedarik Şirketi Uzenergosotish JSC bugün İstanbul'da, Özbekistan elektrik piyasasının geliştirilmesine yönelik iş birliğini artırmak amacıyla Mutabakat Belgesi imzaladı.

Belge kapsamında elektrik piyasasına yönelik çevrim içi ticaret platformlarının geliştirilmesi, elektrik piyasası işlemlerinin hayata geçirilmesi ve profesyonel danışmanlık hizmetlerinin sağlanması alanlarında iş birliği yapılacak. Ayrıca taraflar Mutabakat Belgesi çerçevesinde, karşılıklı görüşmelerle belirlenecek diğer alanlarda da iş birliği yapabilecek.

Denizli genelinde tarımsal kalkınmayı yerinde incelemek ve üreticilerin taleplerini birinci ağızdan dinlemek amacıyla gerçekleştirilen ziyaret programı renkli görüntülere sahne oldu. İl yönetim kurulu üyeleriyle birlikte hasat alanlarını gezen AK Parti Denizli İl Başkanı Muhammet Subaşıoğlu, Honaz'da kiraz, Pamukkale ilçesine bağlı Kocadere Mahallesi'nde de dalından kayısı toplayarak üreticilere kolaylıklar diledi.

'Üreticimizin emeği, Denizli'mizin bereketi'

AK Parti Denizli İl Başkanı Muhammet Subaşıoğlu, hasat sırasında, çalışanlarla ve tarla sahipleriyle sohbet etti. Denizli'nin sadece sanayide değil, tarımsal üretim ve ihracatta da Türkiye'nin parlayan yıldızı olduğunu vurguladı. Subaşıoğlu, 'Denizli'mizin verimli topraklarında büyük bir emekle üretilen kiraz ve kayısılarımız, hem iç piyasada hem de dünya pazarında büyük bir değere sahip. Bugün burada güneşin altında alın teri döken üreticilerimizin ve emekçi kardeşlerimizin yanındayız. Onların sabrı ve emeği, şehrimizin ve ülkemizin ekonomik bereketi demektir. Hükümetimiz ve teşkilatımız olarak her zaman olduğu gibi bugün de çiftçimizin, üreticimizin yanındayız ve her türlü desteği vermeye devam edeceğiz. Tüm üreticilerimize bol kazançlı, kazasız belasız bereketli bir hasat sezonu diliyorum' dedi.

Zirvede uzmanlar, Türkiye'deki fındık üretiminde sürdürülebilir bir gelecek için iyi tarım ve iyi sosyal uygulama örneklerini değerlendirdi.

Fairmont Quasar İstanbul'daki zirvenin açılış konuşmasını gerçekleştiren Ferrero Fındık Genel Müdürü Bamsı Akın, 2015 yılından bu yana faaliyet gösteren Ferrero Fındık'ın sahada fındık üreticileriyle omuz omuza çalıştığını söyledi. Akın 'Ferrero'nun ürünlerinin kalbinde yer alan fındığın sürdürülebilirliği bizim için oldukça önemli. Fındık, Türkiye için çok kıymetli bir ürün ve ülkemiz dünyadaki en büyük fındık üreticisi konumunda. Fındık değer zincirinin sürdürülebilirliğini desteklemeyi amaçlayan, insana, ekime ve hasada odaklanan Ferrero Değerli Tarım (FFV) programını 2012'den bu yana yürütüyoruz. Sivil toplum kuruluşları ve yerel topluluklarla iş birlikleri kurarak yürüttüğümüz programda, tüm Karadeniz'e yayılan ekibimizle sahada fındık üreticileriyle omuz omuza çalışarak ilerliyoruz. Sürdürülebilir Fındık Zirvesi'ni, fındık ekosisteminin tüm paydaşlarını bir araya getirerek, iyi uygulamaları paylaşmak, iş birliğini güçlendirmek ve birlikte daha sürdürülebilir bir değer zinciri oluşturma hedefiyle gerçekleştirdik. Ferrero Fındık olarak, iş birliklerimizi güçlendirerek sektöre katkı sağlamaya devam edeceğiz' dedi.

'Fındığın geleceği tüm paydaşların ortak sorumluluğu'

Türkiye Sürdürülebilirlik Akademisi Yönetim Kurulu Başkanı Murat Sungur Bursa, 'Fındığın sürdürülebilir geleceği, üreticiden tedarik zincirine, kamu kurumlarından özel sektöre, sivil toplumdan akademiye kadar tüm paydaşların ortak sorumluluk almasıyla mümkün. İklim krizi, kaynakların verimli kullanımı, kırsal kalkınma, insan hakları ve izlenebilirlik gibi başlıklar tarımsal üretimin geleceğini doğrudan şekillendiriyor. Bu nedenle fındık değer zincirinde sürdürülebilirliği konuşmak, yalnızca bugünün üretimini değil, gelecek nesillerin refahını, toprağın bereketini ve Türkiye'nin küresel rekabet gücünü de konuşmak anlamına geliyor. Sürdürülebilir Fındık Zirvesi'nin iyi uygulamaların paylaşılmasına, ortak aklın güçlenmesine ve fındık ekosisteminde kalıcı etki edecek iş birliklerinin gelişmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz' diye konuştu.

'Türkiye'de fındık üretiminde verimliliğin iyileştirilmesi gerekiyor'

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Celal Tuncer ise fındık tarımında zararlı yönetiminde çevre dostu uygulamalarının önemine değindi. Prof. Dr. Celal Tuncer, 'Dünya fındık üretiminde artmakta olan uluslararası rekabet konusundaki son gelişmeler, Türkiye fındık üretiminin sürdürülebilirliği bakımından mevcut verimlilik sorununu daha dikkat çekici bir hale getiriyor. Diğer birçok etkene ilave olarak, fındık zararlı ve hastalıkları verimi ve kaliteyi yüzde 50'ye varan oranda etkileyebiliyor. Ülkemiz için yeni bir istilacı böcek türü olan ve özellikle son yıllarda fındığa ciddi oranda zarar veren kahverengi kokarca öne çıkıyor. Fındık zararlı ve hastalıklarıyla mücadelenin sürdürülebilirliğe ve verimliliğe odaklanan bir anlayışla, iyileştirme yapılarak yönetilmesi gerekiyor' ifadelerini kullandı.

İyi Sosyal Uygulamaların ele alındığı ve moderatörlüğünü gazeteci Vahap Munyar'ın yaptığı ikinci oturuma, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Ahmed Hassan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürü Yardımcısı Suat Dede ve Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV) Genel Müdürü Sait Tosyalı katıldı.

ILO Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Ahmed Hassan, sürdürülebilir fındık üretiminde güvenli ve sağlıklı çalışma şartlarının önemini vurgulayarak, şunları söyledi:

'ILO olarak, tarımsal değer zincirlerinde, verimliliği ve inovasyonu artıran, daha iyi işler yapan, çalışanları ve ailelerini koruyan, çocuk işçiliğini önleyen, kayıt dışılıkla mücadele eden, güvenli ve sağlıklı çalışma şartlarını sağlayan ve sosyal korumaya erişimi genişleten yatırım ve girişimciliği teşvik ediyoruz. Türkiye'de ve küresel düzeyde yürüttüğümüz çalışmalarla, özellikle gençler için sosyal adaletin, sorumlu iş yapma anlayışının, beceri gelişiminin ve insana yakışır istihdam fırsatlarının geliştirilmesinde paydaşlarımızı destekliyoruz. Türkiye'de fındık sektörü çok paydaşlı iş birliği yoluyla rekabet gücünün, sürdürülebilirliğin ve insana yakışır işin birlikte ilerleyebileceğini gösteren güçlü bir potansiyele sahip.'

'Sürdürülebilirlik çocukların eğitimine erişimi de kapsıyor'

TEGV Genel Müdürü Sait Tosyalı, fındık üretiminde mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitimini desteklemenin önemine değinerek, 'Ferrero ile yıllara dayanan güçlü iş birliğimiz ve beş yıldır devam eden 'Dört Mevsim Eğitim' projesiyle, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarını güvenli ve donanımlı öğrenme ortamlarıyla buluşturuyoruz. 2021'den bu yana 243 çocuğumuzun bilimden sanata, spordan sosyal-duygusal becerilere kadar çok yönlü gelişimlerine, hayal kurma ve birlikte üretme heyecanlarına ortak olduk. Sürdürülebilirliğin yalnızca üretim süreçleriyle değil, çocukların eğitime erişimini destekleyen insan odaklı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğine inanıyoruz. Bu proje, özel sektör ve sivil toplum dayanışmasının, çocukların hayatında nasıl derin ve kalıcı bir iz bırakabileceğinin en ilham verici örneklerinden. Ferrero'nun destekleriyle 'Eğitim engel tanımasın, çocuklarımızın hayalleri hep aydınlansın' diyerek, çocuklarımız neredeyse biz de orada olmaya devam edeceğiz' dedi.

Fındık üreticileri deneyimlerini paylaştı

Zirvede FFV programına gönüllülük esasıyla katılan ve uzun yıllardır program kapsamında eğitim, danışmanlık ve bilgi desteği alan fındık üreticileri de deneyimlerini paylaştı. Sakarya'dan fındık üreticisi Kadir Tike, 'Bahçemizde yıllardır emek veriyoruz ama eğitimlerle birlikte bazı uygulamalara daha farklı bakmaya başladık. Özellikle zararlılarla mücadele ve bakım süreçlerinde öğrendiğimiz yöntemlerin verime olumlu katkısını gördük' ifadelerini kullandı. Aysel Kahveci ise 'Ziraat Mühendisi uzmanlardan aldığımız eğitimler ve sürekli danışmanlık sayesinde öğrendiğimiz doğru budama ve gübreleme yöntemlerini uygulayınca bahçemizin verimi belirgin şekilde arttı' diye konuştu.

Türkiye'nin hidroelektrik enerji üretiminde önemli bir yere sahip olan Artvin'de, son dönemde etkili olan yağışların ardından barajlardaki su seviyeleri yükseldi. Artvin Valisi Dr. Turan Ergün, Borçka Barajı'nda incelemelerde bulunarak barajların doluluk oranları ve enerji üretimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Artvin'in 'barajlar kenti' olduğunu vurgulayan Ergün, Çoruh Nehri üzerinde kurulu Yusufeli, Artvin, Deriner, Borçka ve Muratlı barajlarının bugüne kadar yaklaşık 60 milyar kilovatsaat elektrik üreterek ülke ekonomisine 161 milyar lirayı aşan katkı sağladığını belirtti.

Vali Turan Ergün, 'Türkiye'nin en yüksek iki barajı olan Yusufeli ve Deriner Barajları da ilimizde bulunuyor. Bu barajlarımız bugüne kadar yaklaşık 60 milyar kilovatsaat elektrik üretirken, ülke ekonomisine 161 milyar lirayı aşan katkı sundu. Bu yıl kış aylarında kar yağışı geçen yıla göre daha düşük seviyede gerçekleşti ancak bahar yağışlarının yoğun olmasıyla birlikte barajlarımızdaki doluluk oranları istediğimiz seviyelerin üzerine çıktı. Yusufeli Barajı'nda aktif doluluk oranı yüzde 96 seviyesinde. Artvin Barajı yüzde 100 doluluğa ulaşmış durumda. Deriner Barajı'nda yüzde 75, Borçka Barajı'nda yüzde 88 ve Muratlı Barajı'nda ise yüzde 90'a yaklaşan bir doluluk söz konusu. Deriner Barajı'nda doluluk oranı yüzde 75 olduğu için dolu savaklar kapalı. Diğer barajlarımızda ise dolu savaklar açık durumda. Bunun nedeni, önümüzdeki süreçte yaşanabilecek yağışlar da dikkate alınarak uygulanan su yönetimi planıdır' dedi.

'Su tahliyesi kontrollü şekilde yapılıyor'

'Çoruh Vadisi üzerindeki barajlarımız aynı nehir üzerinde sıralandığı için bir barajdan çıkan su diğer barajın girdisi olarak kullanılabiliyor' diyen Ergün 'Böylece bir damla su Artvin'de beş kez elektrik üretiminde değerlendiriliyor. Bu sistem hem enerji verimliliğini artırıyor hem de su yönetiminde önemli avantaj sağlıyor. Şu anda Yusufeli ve Artvin barajlarımız tamamen dolsa bile Deriner Barajı'nın mevcut kapasitesi sayesinde bu suyu aşağıya göndermeden tutabilecek durumdayız. Bu nedenle herhangi bir risk ya da sıkıntı söz konusu değil. Dolu savaklardan yapılan su tahliyeleri tamamen kontrollü şekilde gerçekleştiriliyor. Bu tahliyelerin yerleşim yerleri açısından hiçbir riski bulunmuyor. Süreç, Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü ve EÜAŞ tarafından planlı şekilde yürütülüyor. Artvin olarak bereketli bir bahar dönemi geçiriyoruz. Yağışların bu şekilde devam etmesi, ilimizde hidroelektrik enerji üretiminin de daha yüksek seviyelere ulaşmasına katkı sağlayacaktır' ifadelerini kullandı.

Maksutlu köyünde ekilen yulaflardan yaklaşık 2 bin 500 balya elde edilmesi planlanırken, üretilen yem bitkileri uygun fiyatlarla hayvancılık yapan vatandaşlara ulaştırılacak.

'Bu iş bizim için hayati önem taşıyor'

Programda konuşan Edirne Valisi Yunus Sezer, mera çalışmalarının kırsal kalkınma açısından büyük önem taşıdığını belirterek, 'Tarım Bakanlığımıza, mera komisyonuna, müdürlerimize ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Bu iş bizim için hayati öneme sahip. Yem bitkisini daha ucuza sağlamamız, meraları aktif kullanmamız ve çiftçimize destek olarak hayvan üretimini artırmamız gerekiyor' dedi.

'Gelir yeniden meraya yatırılacak'

Vali Sezer, sistemin sürdürülebilir olması için elde edilen gelirlerin tekrar mera çalışmalarında kullanılacağını belirtti. Sezer, 'Buradan elde ettiğimiz geliri yine buraya harcayacağız. Bir sonraki yıl daha fazla alanı ıslah edeceğiz. Gübreleme, ekim ve diğer çalışmalarla meralarımızı sürekli geliştireceğiz. Bu sistem kendi kendini finanse eden bir yapıya dönüşecek' diye konuştu.

Meralara sulama sistemi kurulacak

Çalışmaların bir sonraki aşamasında mera alanlarına sulama sistemleri kurulacağını açıklayan Sezer, kurak dönemlerde de meraların verimli kalmasının amaçlandığını ifade ederek, şunları söyledi:

'Şu anda meraları sadece birkaç ay kullanabiliyoruz. Sulama sistemleriyle birlikte hem otlatma süresini uzatacağız hem de yılda birden fazla ürün alma imkânı sağlayacağız. Projeyle birlikte hayvancılığın geliştirilmesine yönelik yeni teşvikler de planlanıyor. Amacımız sadece yem üretmek değil. Hayvancılık yapan vatandaşlarımızın hayvan sayılarını artırmalarını da teşvik etmek istiyoruz. Her yıl hayvan sayısını artıran üreticilere yem desteğini daha uygun şartlarda sunacağız.'

'Türkiye'ye örnek olacak'

Maksutlu köyünde başlatılan uygulamanın Türkiye'de örnek gösterilecek bir model olacağını ifade eden Sezer, mera varlığının korunması ve geliştirilmesiyle Edirne'nin hayvancılıkta daha güçlü bir konuma ulaşacağını söyledi. Sezer, 'Bu sistemin Türkiye'de ilk örneklerden biri olacağına inanıyoruz. Amacımız üreticiyi desteklemek, yem maliyetlerini düşürmek ve hayvancılığı güçlendirmek' dedi.

Hedef 2 bin 500 balya yulaf

Maksutlu Köyü Muhtarı Sedat Filiz ise yürütülen çalışma hakkında bilgi vererek, '50 dönümlük alanda yaklaşık 2 bin 500 balya yulaf elde etmeyi planlıyoruz. Köyümüzde yaklaşık bin 500 küçükbaş hayvan bulunuyor. Elde edeceğimiz ürünü masraflar çıktıktan sonra uygun fiyatlarla hayvancılıkla uğraşan vatandaşlarımıza dağıtacağız' ifadelerini kullandı.

Çiftçi memnun

Maksutlu köyünde hayvancılıkla uğraşan Şahin Filiz, mera alanlarında yapılan çalışmaların yem maliyetlerini azaltacağını ve hayvancılığın gelişmesine katkı sağlayacağını belirterek projeden duydukları memnuniyeti dile getirerek, çalışmaların devam etmesini istediklerini ifade etti.