Kars'ta kırsal kalkınmayı desteklemek ve küçükbaş hayvancılığı yaygınlaştırmak amacıyla yürütülen 'Köyümde Yaşamak İçin Bir Sürü Nedenim Var' projesinde kredi limiti artırıldı. Kars Valisi Ziya Polat ve İl Tarım ve Orman Müdürü Enver Aydın, Ziraat Bankası Kars Şube Müdürü Sinan Aydemir iş birliğiyle yürütülen projede faizsiz kredi üst limitinin 2 milyon TL'ye çıkarılması dolayısıyla protokol imzalandı.

Projenin 5 yıldır başarıyla uygulandığını ve devam edeceğini ifade eden Vali Ziya Polat, 'Kredi miktarı bugün itibarıyla 2 milyon TL'ye çıktı. Bu imkanla vatandaşlarımız küçükbaş hayvan alımı ve beslemesi için uygun şartlarda kredi kullanabilecek. Şu ana kadar çiftçilerimize 20 binin üzerinde küçükbaş hayvan kazandırıldı. Yeni miktarla birlikte bu sayıyı daha da artıracağız. Benim hedefim Kars genelinde minimum 100 bin hayvana ulaşmak. Üretmeye niyetli olan herkese devletimiz ve hükümetimiz desteğini veriyor, vermeye de devam edecek' dedi.

Kars Tarım ve Orman Müdürü Enver Aydın ise tesisi veya barınağı olan tüm vatandaşların İl Müdürlüğüne müracaat ederek Ziraat Bankası üzerinden 2 milyon TL'ye kadar faizsiz kredi kullanabileceklerini belirtti.

2021 yılında başlatılan projede 2026 yılının ilk 6 ayı itibarıyla toplam bin 205 başvuru alındı. Yapılan incelemeler ve onay süreçlerinin ardından 232 yetiştirici projeye dahil olarak üretime başladı.

Projede Yer Alan Yetiştiricilerin İlçelere Göre Dağılımı: Digor: 69, Merkez: 46, Kağızman: 34, Susuz: 20, Selim: 19, Arpaçay: 18, Akyaka: 13 ve Sarıkamış: 13

Bugüne kadar proje kapsamında yetiştiricilere 76.925.090,23 TL tutarında kredi sağlandı ve toplam 21 bin 195 küçükbaş hayvan alımı gerçekleştirildi. İlk dönemlerde 100 bin TL ile başlayan ve zamanla 1 milyon 200 bin TL'ye çıkarılan kredi üst limiti, imzalanan yeni protokolle birlikte 2 milyon TL olarak güncellendi.

Projeden yararlanmak isteyen üreticilerin şu şartları taşıması gerekiyor:

Başvuran Kişi: 18 yaşını doldurmuş olmak, koyunculuk işletmesine, uygun barınağa ve mera kullanım hakkına sahip olmak. Hayvan Özellikleri: Akkaraman, Morkaraman, İvesi, Karacabey Merinosu, Orta Anadolu Merinosu veya Tuj koyunu ırkları/melezleri olmak. Sağlık ve Yaş: 6 ile 24 ay arasında bulunmak, kulak küpeli olmak, Brusella ve PPR aşıları tamamlanmış olmak.

Kars Ticaret ve Sanayi Odası iş birliğiyle, Kars Ardahan Iğdır Eğitim ve Kalkınma Vakfı'nın (KAI Vakfı) katkılarıyla düzenlenen 'Kars-Ardahan-Iğdır Bölge Kalkınma Toplantısı', bölgenin ekonomik geleceğine yön verecek önemli kararların alındığı geniş katılımlı bir platforma dönüştü.

Kars Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü Çok Amaçlı Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen toplantı; kamu yöneticileri, iş dünyası temsilcileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarını aynı masa etrafında buluşturdu.

Toplantının moderatörlüğünü Türkiye'de İş Dünyası Genel Yayın Yönetmeni Celal Toprak üstlenirken; Kars Valisi Ziya Polat, Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötüken Senger, Azerbaycan Kars Başkonsolosu Zamin Aliyev, KAI Vakfı Kurucu Başkanı Prof. Dr. Esfender Korkmaz, SERKA Genel Sekreteri Nurullah Karaca, Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Çetin Demirci, KAI Vakfı Başkanı Abdullah Akbulak ile çok sayıda iş insanı ve STK temsilcisi toplantıda yer aldı.

'Geleceği konuşmak için toplandık'

Toplantının açılış konuşmasını yapan Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, bölgenin artık yeni ekonomik düzende daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

Bozan, 'Burada sadece bir panel yapmak için toplanmadık. Geleceği konuşmak, çocuklarımıza nasıl bir bölge bırakacağımızı planlamak için bir aradayız. Dünyada ekonomik rekabet kuralları değişiyor. Yeni ticaret yolları oluşuyor, yeni üretim merkezleri ortaya çıkıyor. Bizim yerimizde sayma lüksümüz yok. Daha fazla üretmeye, daha fazla iş birliği yapmaya ihtiyacımız var' dedi.

Prof. Dr. Korkmaz: 'Bugün 400 kilo peynir bir telefon ediyor, yarın tersi olacak'

Toplantının dikkat çeken konuşmalarından biri de KAI Vakfı Kurucu Başkanı Prof. Dr. Esfender Korkmaz'dan geldi. Dünyada organik ürünlere yönelik talebin hızla arttığını belirten Korkmaz, bölgenin tarımsal potansiyeline dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:

'Bugün bir cep telefonu yaklaşık 400 kilo kaşar peynirine denk geliyor. Ancak bu böyle devam etmeyecek. Organik tarım ve organik ürünler dünyada giderek daha fazla değer kazanıyor. Bir gün gelecek, bir cep telefonu bir kilo peynire denk olacak. Bölge olarak bu dönüşüme hazırlanmalı ve potansiyelimizi nasıl değerlendireceğimizi daha fazla tartışmalıyız.'

'Vali Polat'tan yatırımcılara açık çağrı'

Toplantının kapanışında konuşan Kars Valisi Ziya Polat ise yatırımcılara seslenerek Kars'ın büyük fırsatlar sunduğunu ifade etti.

Vali Polat, kamuya ait tarihi yapıların yatırımcılara açılabileceğini belirterek, 'Elimizdeki tarihi binaları yap-işlet-devret modeliyle değerlendirmeye hazırız. Valiliğe ait bir binayı 5 yıldızlı otel yatırımı için devrettik. Bölgeye yatırım yapan herkes kazançlı çıkacak. Turizmde çok ciddi bir hareketlilik var. Yakın gelecekte otel yapacak yer bulmakta zorlanabilirsiniz. Devlet tüm kurumlarıyla bölgenin kalkınması için çalışıyor' diye konuştu.

'Zengezur Koridoru ve demiryolu projeleri gündemdeydi'

Toplantıda bölgenin uluslararası ticaretteki stratejik konumu da ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Özellikle Zengezur Koridoru'nun sağlayacağı ekonomik fırsatlar, Kars-Iğdır-Nahçıvan Demiryolu Projesi ve sınır kapılarındaki gelişmelerin bölge ekonomisine etkileri masaya yatırıldı.

Katılımcılar, Kars'ın yalnızca transit geçiş güzergahı olarak değil; üretim, depolama, sanayi ve lojistik faaliyetlerinin entegre biçimde yürütüldüğü bölgesel bir merkez haline getirilmesi gerektiği konusunda görüş birliğine vardı.

Bu kapsamda Karma Organize Sanayi Bölgesi, Besi Organize Sanayi Bölgesi ve Lojistik Merkez projelerinin birbirini tamamlayan tek bir ekonomik ekosistem olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Toplantının en önemli çıktılarından biri ise bölgenin ortak kalkınma vizyonunu ortaya koyacak stratejik bir belge hazırlanması kararı oldu. Kars, Ardahan ve Iğdır Ticaret ve Sanayi Odalarının ortak çalışmasıyla hazırlanacak 'Kalkınma Manifestosu', bölgenin 2030 hedeflerini belirleyen kapsamlı bir yol haritası olacak. Katılımcılar, bu çalışmalar sayesinde KAI Bölgesi'nin önümüzdeki yıllarda Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan güçlü bir üretim, ticaret ve lojistik üssüne dönüşmesinin hedeflendiğini ifade etti. Bölgenin geleceğine ışık tutan toplantı, katılımcılara plaket takdim edilmesinin ardından sona erdi.

Kars Ticaret ve Sanayi Odası iş birliğinde, Kars Ardahan Iğdır Eğitim ve Kalkınma Vakfı'nın katkılarıyla düzenlenecek zirve; ulaştırma, lojistik, tarım, sanayi, teknoloji ve gençlik politikaları gibi birçok stratejik alanı aynı platformda buluşturacak.

'Kars, Doğu'nun yeni ticaret merkezi olmaya hazırlanıyor'

Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri, bölgenin uluslararası ticarette üstleneceği yeni rol olacak. Özellikle Kars-Iğdır-Nahçıvan Demiryolu Projesi, sınır kapılarındaki gelişmeler ve Zengezur Koridoru ekseninde şekillenen yeni ticaret hatları değerlendirilecek.

Uzmanlar ve sektör temsilcileri, Kars'ın yalnızca bir transit geçiş noktası değil, üretim, depolama, işleme ve dağıtım faaliyetlerinin yürütüldüğü güçlü bir lojistik merkez haline dönüşmesi gerektiğine dikkat çekecek. Bu kapsamda Karma Organize Sanayi Bölgesi, Besi Organize Sanayi Bölgesi ve Lojistik Merkezi'nin birbirini tamamlayan tek bir ekonomik ekosistem olarak yapılandırılması önerilecek.

'Bölgenin talepleri Ankara'ya taşınacak'

Toplantıda sanayi ve yatırım çevrelerinin uzun süredir gündeme getirdiği özel teşvik modelleri de ele alınacak. Bölge temsilcileri, yüksek navlun maliyetleri ve enerji giderlerinin yatırım önündeki en büyük engellerden biri olduğunu belirterek, lojistik odaklı teşvikler, vergi avantajları ve yatırım desteklerinin artırılması yönündeki taleplerini ilgili kurumlara iletecek.

Katılımcılar, Zengezur Koridoru'nun sağlayacağı yeni fırsatların ancak güçlü üretim altyapısı ve rekabetçi maliyetlerle değerlendirilebileceği görüşünde birleşecek.

'Üç il için ortak kalkınma modeli'

Zirvede öne çıkacak en önemli başlıklardan biri de 'Bütünleşik Kalkınma Modeli' olacak. Bu model kapsamında Kars, Ardahan ve Iğdır'ın birbirleriyle rekabet eden değil, birbirini tamamlayan ekonomik merkezler olarak konumlandırılması amaçlanıyor.

Hazırlanan taslak stratejiye göre; Kars, üretim merkezi, entegre kaz yetiştiriciliği, Kavılca buğdayına dayalı gıda sanayisi ve lojistik üs olarak öne çıkacak. Ardahan, organik hayvancılık, akıllı mandıra sistemleri, hammadde üretimi ve sınır ticareti yönetiminde uzmanlaşacak. Iğdır ise sahip olduğu mikro-klima avantajıyla akıllı tarım uygulamaları, meyve-sebze işleme tesisleri ve ihracata yönelik tarımsal üretimin merkezi konumuna getirilecek. Bu modelle bölgesel kaynakların daha verimli kullanılması ve yatırım alanlarının netleştirilmesi hedefleniyor.

'Gençler için teknoloji temelli kalkınma vizyonu'

Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de genç nüfusun bölgede tutulmasına yönelik projeler olacak. Son yıllarda artan beyin göçüne karşı teknoloji ve inovasyon temelli çözümler masaya yatırılacak. 'Genç Mucitler', 'Siber Güvenlik Eğilimleri' ve 'Dijital Tarım' projeleri üzerinden gençlerin yeni nesil mesleklere yönlendirilmesi planlanıyor. Yerel üniversiteler ve kalkınma kurumlarının destekleriyle yürütülen çalışmalar sayesinde bölgedeki gençlerin kendi şehirlerinde nitelikli istihdam imkanlarına ulaşması amaçlanıyor. Yetkililer, teknolojik dönüşümün yalnızca ekonomik değil sosyal kalkınmanın da temel anahtarı olduğunu vurgulayacak.

'Zirvenin sonunda 'Kalkınma Manifestosu' açıklanacak'

Kars, Ardahan ve Iğdır'ın geleceğine yön verecek toplantının sonunda bölge adına önemli bir belge yayımlanması bekleniyor. Valiler, belediye başkanları, milletvekilleri, ticaret ve sanayi odaları ile kalkınma ajansı temsilcilerinin katılımıyla hazırlanacak 'Kalkınma Manifestosu', KAI Bölgesi'nin 2030 vizyonunu ortaya koyan resmi bir yol haritası niteliği taşıyacak. Manifestoda lojistik, sanayi, tarım, turizm, eğitim ve teknoloji alanlarında atılması planlanan somut adımlar yer alacak.

'Kars'tan Kafkaslar ve Orta Asya'ya açılan yeni dönem'

6 Haziran saat 10.00'da Kars Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü Çok Amaçlı Konferans Salonu'nda başlayacak olan Kars-Ardahan-Iğdır Bölge Kalkınma Toplantısı, yalnızca üç ilin değil, Türkiye'nin doğu sınırında şekillenen yeni ekonomik vizyonun da önemli kilometre taşlarından biri olarak görülüyor.

Bölgeyi Kafkaslar ve Orta Asya'ya açılan güçlü bir lojistik ve üretim merkezi haline getirmeyi amaçlayan zirve, KAI Bölgesi'nin gelecek on yılına yön verecek kararların alınacağı stratejik bir platform olma özelliği taşıyor.

Türkiye ve Ermenistan Dışişleri Bakanlıkları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) destekleriyle düzenlenen toplantıda ulaşım, lojistik, turizm ve ticaret alanlarında iş birliği fırsatları değerlendirildi.

Toplantının açılışında konuşan KATSO Başkanı Kadir Bozan, Kars'ın tarih boyunca ticaret yollarının merkezlerinden biri olduğunu belirterek, bölgesel ekonomik iş birliklerinin önemine dikkat çekti.

Bozan, 'Bölgemizin ekonomik potansiyelinin ortaya çıkarılması için ulaşım ve lojistik altyapısının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Bu noktada Doğu Kapı Sınır Kapısı'nın açılması, karayolu ve demiryolu bağlantılarının etkin bir şekilde işler hale getirilmesi, bölgemizin ekonomik geleceği açısından son derece önemlidir. Bu konu yalnızca Kars'ın değil, yalnızca Ermenistan'ın değil, bütün bölgenin meselesidir. Burada bulunan iş dünyası temsilcilerimizin de bu konuda yapıcı bir kamuoyu oluşturacağına ve sürece katkı sunacağına inanıyorum. Çünkü ulaşımın olduğu yerde ticaret olur. Ticaretin olduğu yerde yatırım olur. Yatırımın olduğu yerde istihdam olur. İstihdamın olduğu yerde refah olur ve refahın olduğu yerde gelecek olur. Bugün burada kurulan her temasın, yapılan her görüşmenin, sıkılan her elin, yeni yatırımlara, yeni ortaklıklara, yeni dostluklara ve yeni başarılara dönüşmesini diliyorum' dedi.

TOBB Yönetim Kurulu Üyesi ve Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Saim Özakalın da iş dünyasının ülkeler arasındaki ilişkilerin gelişmesinde önemli rol üstlendiğini söyledi.

Özakalın, 'Otomotivden makine sanayine, tekstilden gıdaya, savunma sanayiden beyaz eşyaya kadar birçok sektörde uluslararası rekabet gücüne de sahibiz. Turizm alanında dünyanın önde gelen destinasyonları arası yer almaktayız. Her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlıyor. Kültürel ve ekonomik etkilerini güçlendirmekteyiz. Türk müteahhitlik sektörü ise dünyanın dört bir yanında gerçekleştirdiği projeler de önemli başarı hikayelerine sahiptir. Türk firmaları bugüne kadar yüzlerce milyar dolar değerinde uluslararası projeyi başarıyla da tamamlamıştır. Bu güçlü ekonomik kapasitenin bölgesel işbirliğiyle daha da ileriye taşınacağı kanaatindeyiz. Bugün Kars'ta attığımız bu adımların yeni işbirliklerine, yeni ticaret fırsatlarına ve yeni dostluklara vesile olmasını temenni ediyorum' diye konuştu.

Ermenistan Dışişleri Bakan Danışmanı Hayk Darbinyan ise iki ülke arasında devam eden normalleşme sürecinin ekonomik ilişkilere yeni imkanlar sunduğunu kaydetti.

Darbinyan, 'Bu toplantı ilk önce Ermenistan ve Türkiye arasındaki ilişkilerin normalleşmesi, ikili ilişkiler sayesinde gerçekleşmiştir. Ermenistan ve Türkiye arasında sanayi ve ticari çok büyük bir imkanımız var. Bu direkt ticaret atılımı için bürokrasi işlerini gerçekleştirdiğimiz için iki ülke arasındaki üçüncü ülkeleri karıştırmadan iki ülke arasında gerçekleşecek olan bu ticari ilişkiye imkan sağladıkları için herkese teşekkür ederim. Artık Türkiye ve Ermenistan arasında oluşan trenle direkt ticaret yapmak mümkün olacak. Buradan Avrupa'ya ulaşan bir ticaret söz konusu olacak. Eminim biliyorsunuzdur ki Ermenistan-Türkiye arasında gerçekleşen ilişkilerin normalleşmesi süreci sonrasında Gümrü ile gerçekleşmiş olan bu sınır, bu anlaşmayla ticaretimiz gelişecektir ve bunun Türkiye'deki iş insanları için ne kadar önemli olduğunu da gayet iyi biliyorum. Söylemek istiyorum ki; şu anda zaten oluşmuş olan olumlu gelişmeler bizim ticaret ilişkilerimizin yenilerini ve ilerlemesini sağlayacaktır. Ticaret insanlarının aynı zamanda sınırların açılmasına hazırlıklı olması gerekiyor. Teşekkür etmek istiyorum bizi burada misafir ettiğiniz için ve eminim ki buradaki toplantı öncelikle bizim birbirimizi daha iyi tanımamıza olanak sağlayacak ve daha sonraki anlaşmaların başlangıcı olacak. Umuyorum ki olumlu sonuçlar elde edeceğimiz bir toplantı olacak' şeklinde konuştu.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı Genel Müdür Yardımcısı Ayşe Uzer de Türkiye ile Ermenistan arasında son yıllarda ulaştırma, kültür, eğitim ve ticaret alanlarında çeşitli adımlar atıldığını belirtti.

İş dünyası temsilcilerinin ilk kez bu düzeyde bir araya geldiğine dikkat çeken Uzer, karşılıklı güvenin artırılması ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin normalleşme sürecinin önemli ayaklarından biri olduğuna dikkat çeken Uzer, şunları söyledi:

'Özellikle 2026 yılı bu kararlılığın sahada gerçeğe dönüştüğü bir yıl oldu. Sadece birkaç ay içinde gerçekten önemli adımlar attık. 1 Ocak itibariyle resmi pasaport işlemleri için vize sürecini kolaylaştırdık. Gençlerimiz için karşılıklı kurs programlarını başlatarak geleceğe yatırım yaptık. 11 Mart'ta bayrak taşıyıcı hava yolumuz Türk Hava Yolları'nın İstanbul-Erivan uçuşlarını başlattık ve yoğun talep üzerine uçuşları mayıs ayında günde iki frekansa çıkarttık. Kars-Gümrü Demiryolu hattının rehabilitasyonu için kurduğumuz ortak çalışma grubu toplantısını geçen Nisan ayında yine Kars'ta gerçekleştirdik. İnşaatın başladığı şantiyeleri birlikte gezdik. Ortak mirasımız Ani Ören Yerindeki Tarihi Köprünün restorasyonu için imzaları attık. Türk Telekom ve Ermenistan Teknoloji ve İletişim Şirketleri yeni ortaklıklar kurdu ve nihayetinde 11 Mart itibariyle doğrudan ticareti artık mümkün hale getirdik. Üstelik bunun için Gürcistan üzerinden karayoluna ek olarak Ahılkelek Kars-Demir yolu bağlantısının da kullanılabilmesini sağladık. İşte bugün bu salonda bulunabiliyor oluşumuz, atılan bu cesur adımların en güzel, en anlamlı sonucudur. İnanıyorum ki bugün Kars'ta atılan bu ilk adım iş çevrelerimiz arasında ortaklıkların da gelişmesine vesile olacaktır. Bizim hedefimiz nettir. İlişkilerimizi her alana yaymak ve tam normalleşmeyi sağlamak. Bu sadece iki ülkenin değil tüm Güney Kafkasya ve Avrasya coğrafyasının refah ve istikrarına katkıda bulunacaktır.'

Konuşmaların ardından Türk ve Ermeni iş insanları arasında basına kapalı B2B görüşmelere geçildi. Gıda, tekstil, inşaat, turizm ve teknoloji sektörlerinde faaliyet gösteren firmaların katıldığı görüşmelerde yeni ticaret bağlantıları, yatırım imkanları ve ortak proje fırsatları ele alındı.

Kurban Bayramı arifesinde Kars Hayvan Pazarı'nda özellikle küçükbaş hayvanlara yoğun ilgi gösterilirken, besiciler de gün boyu satış yapabilmek için müşterilerle uzun süre pazarlık masasına oturdu. Pazarda zaman zaman 'tokalaşma pazarlığı' olarak bilinen geleneksel usuller dikkat çekti.

Pazarın en çok ilgi çeken kurbanlığı ise sahibinin özel olarak süslediği yaklaşık 700 kiloluk düve oldu. Renkli kurdeleler takılan dev düve, vatandaşların ilgi odağı haline geldi.

Besici Serhat Morkoç, düveyi pazarın şampiyonu olduğunu söyledi. Morkoç, '2026 Kurban Pazarı'nın düve şampiyonu şu an bizde, 700 kilo canlı gelen, alıcısını bekliyoruz. Pazarın şampiyonu olduğu için süsledik. Canlı net 700 kilo geliyor. Ondan dolayı süsledik, albenisi olsun. Müşterilerini bekliyor' dedi.

Morkoç, süslediği düveyi 250 bin liraya satacağını da sözlerine ekledi.

Küçükbaş hayvanlarını uygun fiyata verdiğini ve herkesin kurban almasına imkan tanıdığını belirten besici Selçuk Aras, 'Bu bayram herkes et sahibi olsun, gerekirse daha indirimli fiyatlarımız olur. Bayram ağzı herkes sevinsin' diye konuştu.

Pazara gelen vatandaşlar ise fiyatların son günlerde biraz daha makul seviyeye indiğini ifade ederek, pazarlık sonucu bütçelerine uygun hayvan alabildiklerini kaydetti.

Öte yandan pazarda yoğunluk akşam saatlerine kadar devam ederken, bazı besicilerin ellerindeki kurbanlıkları satabilmek için fiyatlarda indirime gittiği görüldü.

'Doğukapı için yeni dönem mesajı'

Toplantının ana gündem maddesini, Türkiye ile Ermenistan arasında devam eden normalleşme süreci oluşturdu. Görüşmede konuşan Büyükelçi Serdar Kılıç, iki ülke arasında son dönemde önemli diplomatik ve ticari adımların atıldığını belirtti. Özellikle İstanbul-Erivan uçuşlarının başlamasının sürecin en somut gelişmelerinden biri olduğuna dikkat çekilirken, doğrudan ticaretin önünü açacak bürokratik hazırlıkların da büyük ölçüde tamamlandığı ifade edildi.Yetkililer, Ermenistan'ın gümrük işlemlerinde '077' ülke koduyla tanımlanmasının ticari işlemlerin daha doğrudan ve şeffaf yürütülmesine katkı sağlayacağını vurguladı.

'Kars'ın ekonomik geleceği değişebilir'

Görüşmede, Doğukapı Sınır Kapısı'nın açılmasının yalnızca iki ülke arasındaki geçişleri kolaylaştırmayacağı, aynı zamanda Kars'ın ekonomik yapısında da köklü değişimler oluşturacağı ifade edildi. Kapının açılmasıyla birlikte; Bölgesel ticaret hacminin büyümesi, Turizm hareketliliğinin artması, Lojistik sektörünün güçlenmesi, Yeni yatırımların bölgeye yönelmesi, İstihdamın artması ve Göçün azaltılması gibi birçok alanda önemli kazanımlar elde edilmesinin beklendiği kaydedildi.

'Ermenistan tarafında altyapı hazırlıkları sürüyor'

Edinilen bilgilere göre Türkiye tarafı sınır kapısının açılması konusunda önemli ölçüde hazır durumda bulunuyor. Ancak Ermenistan tarafında altyapı, teknik düzenleme ve yatırım süreçlerinin tamamlanması gerektiği değerlendiriliyor. Uzmanlar, teknik eksikliklerin giderilmesiyle birlikte Doğukapı'nın Kafkasya hattında stratejik bir geçiş noktası haline gelebileceğini ifade ediyor.

Kadir Bozan: 'Bu süreç Kars'ın geleceğidir'

Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, Doğukapı Sınır Kapısı'nın açılmasının Kars açısından tarihi bir fırsat olduğunu söyledi. Bozan, 'Doğukapı Sınır Kapısı'nın açılması Kars için sadece bir sınır kapısının faaliyete geçmesi değildir. Bu adım; ticaretin canlanması, turizmin güçlenmesi, yeni yatırımların önünün açılması, istihdamın artması ve göçün azaltılması anlamına gelmektedir. Kars'ın geleceği açısından bu sürece hep birlikte sahip çıkmalıyız' dedi.

'İş dünyası için yeni iş birliği çağrısı'

Toplantıda ayrıca, Karslı iş insanları ile Ermenistan'daki iş çevreleri arasında karşılıklı ziyaretlerin kısa süre içerisinde başlatılması gerektiği görüşü öne çıktı. Kurumlar, meslek birlikleri, dernekler ve özel sektör temsilcileri arasında ortak çalışma alanlarının oluşturulmasının iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri hızlandıracağı ifade edildi. Kars Ticaret ve Sanayi Odası'nın önümüzdeki süreçte Ermenistan'daki kurum ve iş dünyası temsilcileriyle temaslarını artıracağı öğrenildi.

'Doğukapı açılırsa Kars bölgenin ticaret üssü olabilir'

Ayrıca Doğukapı Sınır Kapısı'nın açılması, Kars'ı yalnızca Türkiye'nin doğusunda değil, Kafkasya hattında da önemli bir ticaret ve lojistik merkezi haline gelecek. Normalleşme sürecinin başarıyla ilerlemesi halinde Kars'ın; turizm, taşımacılık, dış ticaret ve yatırım alanlarında yeni bir ekonomik döneme girmesi bekleniyor.

Bünyesinden Iğdır ve Ardahan'ın ayrılarak il olmasıyla adeta üçe bölünen Kars, yıllar içerisinde stratejik ticaret avantajlarını da büyük ölçüde kaybetti. Özellikle sınır kapılarının Iğdır ve Ardahan'da kalması, kentin dış ticaretteki etkinliğini önemli ölçüde azalttı.

Kars'ın kendi sınırları içerisinde bulunan ve Ermenistan'a açılan Doğu Kapı Sınır Kapısı'nın yıllardır kapalı olması ise kentin ekonomik hareketliliğini doğrudan etkileyen en önemli nedenlerden biri olarak gösteriliyor. Bölgenin lojistik ve ticaret merkezi olma potansiyeline sahip Kars, kapalı sınır kapısı nedeniyle dış ticarette adeta 'sınırda kaldı.'

'Kars'ın ihracatı 115 bin dolarda kaldı'

TÜİK verilerine göre Kars'ta 2026 yılı Nisan ayında genel ticaret sistemine göre ihracat yalnızca 115 bin dolar olarak gerçekleşti. Kentin ithalatı ise 492 bin dolar oldu. Rakamlar, Kars'ın bölge illerinin oldukça gerisinde kaldığını ortaya koydu.

Bölge illeri arasında en yüksek ihracat rakamı 4 milyon 683 bin dolarla Iğdır'da kaydedildi. Ağrı'nın ihracatı 3 milyon 624 bin dolar olurken, Ardahan'da ise 233 bin dolarlık ihracat gerçekleşti.

İthalat verilerinde ise Ağrı 16 milyon 082 bin dolarla bölgenin en fazla ithalat yapan ili oldu. Iğdır'ın ithalatı 5 milyon 068 bin dolar, Ardahan'ın 271 bin dolar olarak açıklanırken, Kars'ın ithalatı 492 bin dolar seviyesinde kaldı.

'Doğu Kapı'nın kapalı olması ekonomiyi etkiliyor'

Kars'ın dış ticarette geride kalmasının en önemli nedenlerinden birinin Doğu Kapı Sınır Kapısı'nın kapalı olması olduğuna dikkat çekiliyor.

Türkiye ile Ermenistan arasında yıllardır kapalı tutulan Doğu Kapı'nın açılması halinde Kars'ın; lojistik, taşımacılık, turizm ve ihracat alanlarında önemli bir ekonomik ivme yakalayabileceği değerlendiriliyor.

Özellikle Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu hattı, Kars Lojistik Merkezi ve bölgenin jeopolitik konumu düşünüldüğünde, kentin yeniden ticaret üssü haline gelebileceği ifade ediliyor.

'Kars potansiyelinin çok altında'

Ekonomik veriler, tarım ve hayvancılıkta önemli bir üretim merkezi olan Kars'ın mevcut potansiyelini dış ticarete yeterince yansıtamadığını da ortaya koyuyor.

Uzun yıllar boyunca Kafkaslar'a açılan kapı olarak gösterilen kentte, yatırım, sanayi ve sınır ticareti alanında yeni adımlar atılmaması halinde ekonomik kaybın daha da büyüyebileceği belirtiliyor.

Bölge halkı ise Kars'ın yeniden eski ticari gücüne kavuşabilmesi için sınır ticaretinin canlandırılması, Doğu Kapı'nın açılması ve üretime dayalı yatırımların artırılması gerektiğini ifade ediyor.

Açıklanan verilere göre bölgede Ağrı'da 37 bin 953, Iğdır'da 39 bin 457, Ardahan'da ise 22 bin 563 araç bulunuyor. Böylece Kars, bölgedeki diğer illeri geride bırakarak araç sayısında ilk sırada yer aldı.

Kars'taki araç sayısının özellikle son yıllarda düzenli artış göstermesi, kentteki ekonomik hareketlilik ve bireysel ulaşım kullanımındaki yükselişle ilişkilendiriliyor. Şehir merkezinde artan araç yoğunluğu ise trafik akışı, otopark ihtiyacı ve ulaşım altyapısına yönelik yeni düzenlemeleri gündeme getiriyor.

Uzmanlar, motorlu taşıt sayısındaki artışın kent ekonomisindeki canlılığın önemli göstergelerinden biri olduğuna dikkat çekerken, mevcut yol ve otopark kapasitesinin ilerleyen süreçte daha da önem kazanacağını belirtiyor.

Öte yandan Kars'ın, bölde en fazla araca sahip il konumunda olması dikkat çekici bulunurken, özellikle otomobil ve hafif ticari araç kullanımındaki artışın günlük yaşam ve ticari faaliyetlere doğrudan yansıdığı ifade ediliyor.

Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ekonomi Bakanı Kazım Hüseyneliyev başkanlığındaki Azerbaycan heyeti, Kars Ticaret ve Sanayi Odası'nda iş dünyası temsilcileri ve meclis üyeleriyle bir araya geldi. Toplantıda Nahçıvan'daki yatırım alanları, sanayi bölgeleri, ticaret fırsatları, lojistik avantajlar ve ekonomik iş birliklerine ilişkin kapsamlı sunumlar gerçekleştirildi.

Programa; Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Türkiye Cumhuriyeti'ndeki Ticaret Temsilcisi Tamerlan T aghiyev, Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanı Danışmanı Niyazi Safarov, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ekonomi Bakan Yardımcısı Tapdık Aliyev, Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı Sanayi Dairesi Başkanı Bahtiyar Aliyev, Azerbaycan Cumhuriyeti Ticaret Temsilciliği Ofisi Başdanışmanı Cavid Abdullayev, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı Ekonomik İş Birliği, Ticaret ve İhracata Destek Dairesi Müdürü Rza İbrahimli, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı Devlet Vergi Hizmeti Daire Başkanı Zahid Kenberov ve Protokol Departmanı temsilcisi Rasim Ahundov katıldı.

Toplantı, Kars Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Bozan ile Nahçıvan Ekonomi Bakanı Kazım Hüseyneliyev başkanlığında gerçekleştirildi. Azerbaycan heyeti tarafından yapılan sunumlarda, Nahçıvan'da yatırımcılara sunulan teşvikler, sanayi bölgelerinin sunduğu imkanlar, vergi uygulamaları ve ihracat destekleri hakkında detaylı bilgiler paylaşıldı.

Kars Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapılan sunumda ise Kars'ın yatırım potansiyeli, sınır ticaretindeki stratejik konumu, lojistik altyapısı, turizm kapasitesi ve bölgesel ekonomik gücü ön plana çıkarıldı. İki kardeş ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınması adına ortak projelerin önemine dikkat çekildi.

Toplantının en dikkat çeken gündem maddelerinden biri ise Kars-Bakü uçak seferleri oldu. Kars Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Bozan, Kars ile Azerbaycan arasında ekonomik, kültürel ve turistik ilişkilerin her geçen gün geliştiğini belirterek, doğrudan uçak seferlerinin başlamasının bölge ekonomisine ciddi katkı sağlayacağını ifade etti.

Bozan, özellikle iş insanları, turistler ve yatırımcılar açısından hava ulaşımının büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, Azerbaycan tarafının vereceği desteğin sürecin hızlanması açısından kritik olduğunu söyledi.

Azerbaycan Ekonomi Bakanlığı yetkilileri ise Kars-Bakü uçak seferlerinin başlamasına yönelik gerekli destek ve katkıyı sağlamaya hazır olduklarını ifade etti. Yetkililer, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ekonomik entegrasyonu güçlendirecek her türlü projeye önem verdiklerini belirtti.

Toplantıda ayrıca gerçekleştirilen yatırım sunumları ve bilgilendirme içeriklerinin Kars Ticaret ve Sanayi Odası tarafından üyelere ulaştırılacağı bildirildi.

Programa katılan Azerbaycan'ın Kars Başkonsolosu Zamin Aliyev de yaptığı değerlendirmede, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağlarının ekonomik iş birlikleriyle daha da güçleneceğini vurguladı.

Kars'ın sahip olduğu sert iklim yapısı, geniş doğal alanları, yüksek rakımlı bölgeleri ve kırsal yaşam kültürüyle İskandinav ülkelerinin 'kuzey turizmi' anlayışıyla büyük benzerlik taşıdığına dikkat çekilen görüşmede, özellikle Sarıkamış ve Çıldır Gölü'nün uluslararası ölçekte önemli bir destinasyon olabileceği vurgulandı.

Toplantıda, Kars'ın yalnızca Türkiye'nin değil, bölgenin en dikkat çekici doğa ve kış turizmi merkezlerinden biri olduğu ifade edilirken; kentin doğal yapısını koruyarak kalkınmasını hedefleyen projeler üzerinde fikir alışverişi yapıldı.

Heyetler arasında gerçekleştirilen görüşmelerde; karşılıklı turizm tanıtımları, ekonomik iş birlikleri, sürdürülebilir kalkınma modelleri, yenilenebilir enerji yatırımları, soğuk iklim tarımı, kırsal kalkınma projeleri gibi birçok başlık ele alındı.

Özellikle Finlandiya'da büyük ilgi gören ren geyiği turizmi ve kuzey konseptli doğa turizmi uygulamalarının Kars'ta da hayata geçirilebileceği değerlendirilirken, bölgenin iklim avantajının turizm açısından önemli fırsatlar sunduğu belirtildi.

Görüşmelerde ayrıca gelecekte düzenlenmesi planlanan 'Kars-Nordik Ekonomi ve Kış Turizmi Forumu' fikri de paylaşıldı. Forumun, Kars'ın uluslararası yatırım ve turizm ağlarına entegrasyonuna katkı sunması hedefleniyor.

Kars'ın geleceğinin; doğasını koruyan, iklim şartlarını avantaja dönüştüren ve dünyayla entegre bir kalkınma modeliyle şekilleneceğine dikkat çekilen toplantı sonunda, nazik ziyaretleri ve yapıcı değerlendirmeleri dolayısıyla büyükelçilere teşekkür edildi.

Azerbaycan heyetini makamında ağırlayan KATSO Başkanı Kadir Bozan, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki köklü kardeşlik ilişkilerinin ekonomik alanda daha da güçlendirilmesi adına atılabilecek adımları anlattı. İki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesi, karşılıklı yatırım fırsatlarının artırılması ve bölgesel iş birliği imkanlarının genişletilmesi konuları istişare edildi.

Özellikle Bakü-Kars arasında doğrudan uçak seferlerinin başlatılmasının bölge ekonomisine sağlayacağı katkılar detaylı şekilde değerlendirildi. Bu adımın, hem ticari hareketliliği artıracağı hem de turizm potansiyelini canlandıracağı ifade edildi. Ayrıca Zengezur Koridoru'nun hayata geçirilmesiyle Kars'ın stratejik öneminin daha da artacağı, kentin lojistik üs haline gelme potansiyelinin güçleneceği vurgulandı.

Görüşmede, Kars'ın sahip olduğu lojistik, ticaret ve turizm altyapısının daha etkin kullanılması gerektiğine dikkat çekilerek, Azerbaycan ile ekonomik bağların somut projelerle desteklenmesi yönünde ortak irade ortaya konuldu. İş dünyası için oluşabilecek yeni fırsatlar ve yatırım alanları da gündemin önemli başlıkları arasında yer aldı.

Ziyaretin sonunda, KATSO Başkanı Kadir Bozan, nazik ziyaretleri ve yapıcı değerlendirmeleri dolayısıyla Azerbaycan heyetine teşekkür etti. Bozan, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki güçlü kardeşlik bağlarının ekonomik iş birlikleriyle daha da pekiştirilmesi temennisinde bulundu.

Türkiye genelinde araç sayısındaki artışa paralel olarak Kars'ta da her geçen ay yeni araçların trafiğe katıldığı görülüyor. Özellikle otomobil ve hafif ticari araçlardaki artış dikkat çekerken, kentteki araç yoğunluğunun da buna bağlı olarak yükseldiği ifade ediliyor.

Ayrıca araç sayısındaki artışın hem şehir içi trafik akışını hem de otopark ihtiyacını doğrudan etkilediğine dikkat çekiliyor. Özellikle şehir merkezinde günün belirli saatlerinde yaşanan yoğunluğun, araç sayısındaki artışla birlikte daha belirgin hale geldiği kaydedildi.

Öte yandan, Kars'ta kırsal alanlarda kullanılan traktör ve tarım araçlarının da toplam araç sayısı içinde önemli bir paya sahip olduğu biliniyor. Bu durum, kentin ekonomik yapısının tarım ve hayvancılığa dayalı olmasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan artan araç sayısına karşılık trafik düzenlemeleri, otopark alanlarının artırılması ve toplu taşıma kullanımının teşvik edilmesinin önemini ortaya çıkarıyor.

Ankara Ticaret Odası (ATO) Toplantı Salonu'nda düzenlenen toplantıda, Kars'ın sahip olduğu tarım, hayvancılık, turizm, gıda sanayii ve sınır ticareti potansiyeli çok yönlü olarak ele alındı.

Kars'ta yatırım kapasitesinin artırılması, yeni yatırımların teşvik edilmesi, üretim altyapısının güçlendirilmesi, istihdamın artırılması ve göçün azaltılmasına yönelik fırsatlar değerlendirildi. Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı'nın temel hedefleri arasında, illerin kendi potansiyelleri doğrultusunda üretim ve yatırım kapasitesinin güçlendirilmesi, katma değerin artırılması, sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması yer alıyor.

Program kapsamında yatırım teşviklerine ilişkin sunum, SERKA Kars Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü Sevgi Gündüz tarafından gerçekleştirildi. Sunumda, Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı çerçevesinde Kars'ta desteklenecek yatırım alanları ayrıntılı şekilde katılımcılarla paylaşıldı. SERKA'nın resmî duyurusuna göre Kars için öne çıkan yatırım başlıkları; Asgari 300 Büyükbaş Entegre Et ve/veya Süt Hayvancılığı Yatırımı, Entegre Kaz Yetiştiriciliği ve Ürünleri İşleme Tesisi, Dört Yıldız ve Üzeri Konaklama Tesisi Yatırımı ile Kavılca Buğdayından Dondurulmuş Unlu Mamul Üretimi olarak açıklandı.

Kars Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Bozan, Kars'ın sahip olduğu doğal kaynaklar, tarihi miras, güçlü üretim kültürü ve stratejik konumuyla yatırım açısından önemli bir merkez olduğunu belirtti.

Başkan Bozan, özellikle Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında belirlenen yatırım başlıklarının Kars'ın ekonomik geleceği açısından büyük önem taşıdığını ifade ederek, bu alanlarda yapılacak yatırımların hem üretimi hem de istihdamı artıracağını, genç nüfus için yeni fırsatlar oluşturacağını ve ilin kalkınma sürecine önemli katkı sağlayacağını vurguladı.

Başkan Bozan, Kars'ın yalnızca mevcut ekonomik potansiyeliyle değil, aynı zamanda gelişmeye açık sektörleriyle de güçlü bir yatırım zemini sunduğunu belirterek, kamu desteklerinin doğru projelerle buluşmasının büyük önem taşıdığını ifade etti. Bozan, Ankara'da gerçekleştirilen bu toplantının, memleketle bağı güçlü olan iş insanlarının Kars'a yönelik yatırım ilgisini artırması bakımından son derece kıymetli olduğunu dile getirdi.

Kadir Bozan, toplantıya katkı sunan kurum ve katılımcılara da teşekkür ederek, ATO Başkanı Gürsel Baran'a toplantı salonunun tahsisi ve misafirperverliği dolayısıyla, KAI Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Dr. Erdoğan Yıldırım'a ev sahipliği ve katkıları dolayısıyla, Serhat Kalkınma Ajansı'na ise başarılı organizasyon ve bilgilendirici sunumları nedeniyle teşekkür etti.

Toplantıda ayrıca, Karslı iş insanlarının memleketlerine yönelik yatırım süreçlerine daha aktif şekilde dahil olmalarının önemi üzerinde durulurken; Kars'ın yatırım altyapısının geliştirilmesi, yeni iş alanlarının oluşturulması ve ilin ulusal ölçekte daha güçlü bir ekonomik konuma taşınması yönünde değerlendirmelerde bulunuldu. Program, katılımcıların görüş ve önerilerinin alınmasının ardından sona erdi.

Oldukça verimli geçen görüşmede; KATSO'ya kayıtlı üyelerin Devlet Malzeme Ofisi (DMO) kataloğunda yer alabilmesi, DMO'nun alım süreçlerine dahil olabilmesi ve kamu ihalelerinden daha etkin şekilde faydalanabilmesi konuları kapsamlı bir şekilde değerlendirildi. Görüşmede ayrıca, firmaların üretim ve satış süreçlerini DMO kriterlerine uygun hale getirmesinin önemi vurgulandı.

Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de önümüzdeki dönemde yapılması planlanan bilgilendirme toplantısı oldu. Bu kapsamda, DMO temsilcileri ile DMO alım süreçlerine uygun üretim ve satış gerçekleştiren firmaların bir araya getirileceği bir organizasyon düzenlenmesi konusunda mutabakata varıldı. Söz konusu toplantının, firmaların kamu alım sistemine entegrasyonunu hızlandırması ve yeni iş fırsatları oluşturması bekleniyor.

Ziyarete ilişkin değerlendirmede bulunan KATSO Başkanı Kadir Bozan, üyelerin yeni pazarlara açılmasının, kamu alım sisteminde daha güçlü bir yer edinmesinin ve il ekonomisinin gelişiminin bu tür iş birlikleriyle mümkün olduğunu ifade etti. Ayrıca kurumlar arası diyalog ve iş birliğinin artırılmasının önemine dikkat çekilerek, bu tür temasların sürdürüleceği belirtildi.

KATSO Başkanı Kadir Bozan, Erzurum Bölge Müdürü Hilal Koç ve Bölge Koordinatörü Yener Çelik'e teşekkür ederek, iş birliğinin önümüzdeki süreçte daha da güçlenerek devam edeceğini vurguladı.

'7 Kilometrelik mesafeye 35 lira çok fazla'

Dolmuş fiyatlarının armasına bir anlam veremediklerini ifade eden vatandaşlar, Kars'ın en uzak noktalarının dahi yaklaşık 7 kilometre olduğunu belirterek, bu mesafe için 35 lira ödemenin yüksek olduğunu dile getirdi. Özellikle dar gelirli kesim, ulaşım giderlerinin günlük yaşamı zorlaştırdığına dikkat çekti .

'Akaryakıt zamları bahane ediliyor'

Dolmuşçuların zam gerekçesi olarak akaryakıt fiyatlarını göstermesine karşı çıkan vatandaşlar, artışın orantısız olduğunu savunuyor. 'Her şeye zam geliyor ama bu kadar kısa mesafede bu fiyat kabul edilemez' diyen vatandaşlar, denetim çağrısında bulundu.

'Belediyeye çağrı: Alternatif ulaşım sağlansın'

Tepkilerin odağında yalnızca fiyatlar değil, çözüm beklentisi de yer alıyor. Vatandaşlar, belediyenin hatlara kendi toplu taşıma araçlarını koymasını talep ederek rekabet ortamı oluşturulmasını istiyor. Bu sayede fiyatların dengelenebileceği ifade ediliyor.

'Zam kararının gözden geçirilmesi isteniyor'

Karslılar, yetkililerden zam kararını yeniden değerlendirmelerini bekliyor. Özellikle öğrenciler ve sabit gelirli çalışanlar için ulaşımın daha erişilebilir hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Öte yandan yapılan düzenleme ile daha önce 25 lira olan tam yolcu ücreti, yüzde 40 artışla 35 liraya yükseltildi. Öğrenci ücretlerinde de benzer bir artış yaşanırken; 20 lira olan öğrenci tarifesi 30 lira olarak güncellendi.