Başkan İsmail Küçükkör, inşaat sektörünün mevcut durumu, şehir ekonomisine etkileri ve çözüm önerilerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. İnşaat sektörünün yalnızca konut üreten bir alan olmadığını vurgulayan Küçükkör, sektörün yaklaşık 250'den fazla alt sektörü doğrudan etkilediğini; üretimi, ticareti ve istihdamı besleyen stratejik bir ekonomik yapı olduğuna dikkat çekti.

'Geniş bir ekonomik ekosistem canlanmaktadır'

Sektörün şehir ekonomisinin lokomotiflerinden biri olduğunu ifade eden İsmail Küçükkör, 'İnşaat sektörü hareket ettiğinde yalnızca şantiyeler değil; demir üreticisinden çimento sanayisine, elektrik ve mekanik sektöründen mobilya üreticisine kadar geniş bir ekonomik ekosistem canlanmaktadır' dedi.

Son yıllarda üretim maliyetlerinde yaşanan artışlar, finansmana erişimde karşılaşılan güçlükler, nitelikli iş gücü eksikliği ve yatırım kararlarının yavaşlamasının sektör üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu aktaran İsmail Küçükkör, tüm bunlara rağmen Eskişehir'in sahip olduğu sanayi kültürü, teknik altyapısı ve yetişmiş insan kaynağıyla bu süreci avantaja dönüştürebilecek güçlü şehirlerden biri olduğunu söyledi.

'Biz ESMİAD olarak sorunları konuşmanın ötesine geçerek çözüm üreten bir anlayışı temsil ediyoruz' ifadelerini kullanan Küçükkör, İnşaat Komisyonu olarak sektörün tüm paydaşlarını kapsayan ortak çalışma kültürünü geliştirmeyi hedeflediklerini kaydetti. Bu kapsamda yürütülen çalışmalara değinen Küçükkör; sektör temsilcileriyle düzenli istişare mekanizmalarının oluşturulması, üretim verimliliğini artıracak çözüm önerilerinin geliştirilmesi, teknik meslek kuruluşlarıyla ortak projelerin yürütülmesi, nitelikli iş gücünü artıracak eğitim çalışmalarının desteklenmesi, güvenli ve sürdürülebilir yapı üretimini önceleyen politika önerilerinin hazırlanması ve yatırım ortamını güçlendirecek sektörel analiz ile raporların oluşturulması başta olmak üzere birçok adım attıklarını belirtti.

'Eskişehir'in geleceğini birlikte inşa edebiliriz'

Açıklamasında herhangi bir kurum ya da kuruluşu eleştirme amacı taşımadıklarının altını çizen Küçükkör, Eskişehir'in geleceği için birliktelik vurgusu yaparak şu değerlendirmede bulundu:

'Eskişehir'in geleceğini birlikte inşa edebiliriz. Kamu kurumlarımız, yerel yönetimlerimiz, üniversitelerimiz, meslek odalarımız, finans kuruluşlarımız ve özel sektörümüz aynı hedef doğrultusunda ortak akılla hareket ettiğinde şehrimizin üretim kapasitesi çok daha güçlü bir noktaya ulaşacaktır.'

Açıklamasının sonunda ESMİAD'ın üretim, yatırım ve istihdamdan yana olan duruşunu yineleyen İsmail Küçükkör, sözlerini şöyle tamamladı:

'Eskişehir'in kalkınması güçlü bir üretim anlayışıyla mümkündür. Güçlü üretimin temel taşlarından biri ise sürdürülebilir, güvenli ve dinamik bir inşaat sektörüdür. ESMİAD olarak sektörümüzün gelişmesi, şehrimizin büyümesi ve gelecek nesillere daha güçlü bir Eskişehir bırakılması adına üzerimize düşen her türlü sorumluluğu almaya, ortak aklın bir parçası olmaya ve çözüm üretmeye kararlılıkla devam edeceğiz.'

Başkan Celalettin Kesikbaş, 'Türkiye ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde büyümesini sürdürmesi elbette değerlidir. Ancak büyümenin hangi sektörlerden beslendiği, en az büyüme oranı kadar önemlidir. Bilgi ve iletişim faaliyetlerinde yüzde 9,5'lik güçlü artış yaşanırken, sanayi sektörünün yüzde 0,8 daralması ve imalat sanayindeki zayıflama, üretim ekonomisi açısından ciddi bir uyarı niteliğindedir. Bugün büyümenin ağırlıklı olarak tüketim ve hizmetler üzerinden ilerlediğini görüyoruz. Hane halkı tüketim harcamalarının yüzde 4,8 artması iç talebin canlılığını gösterse de, sürdürülebilir kalkınmanın ana omurgası üretim, yatırım, ihracat ve sanayidir. Sanayinin geride kaldığı bir büyüme yapısı, orta ve uzun vadede rekabet gücümüzü, istihdam kapasitemizi ve ihracat performansımızı baskılayabilir' dedi.

'Güçlü sanayi, güçlü Türkiye demektir'

Sanayicilerin yüksek finansman maliyetleri, küresel talepteki yavaşlama, enerji ve girdi maliyetleri, kur-enflasyon dengesi ve ihracat pazarlarındaki daralma gibi çok boyutlu baskılarla mücadele ettiğini vurgulayan Kesikbaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

'İhracattaki yüzde 12,7'lik gerileme de bu tablonun en güçlü uyarılarından biridir. Dezenflasyon süreci elbette kararlılıkla sürdürülmelidir; ancak bu süreç reel sektörün üretme gücünü zayıflatmadan yönetilmelidir. Eskişehir gibi yüksek üretim kültürüne, ihracat kabiliyetine ve nitelikli sanayi altyapısına sahip şehirler için sanayinin güçlenmesi yalnızca yerel değil, ulusal bir meseledir. Kalıcı büyümenin yolu yüksek katma değerli üretimden, teknoloji yatırımlarından, yeşil ve dijital dönüşümden geçmektedir. Bugün bize düşen görev; sanayicinin yatırım iştahını yeniden güçlendirmek, finansmana erişimi kolaylaştırmak ve üretimi büyümenin merkezine yeniden yerleştirmektir. Çünkü güçlü sanayi, güçlü Türkiye demektir.'

Son dönemde piyasalarda yaşanan ekonomik gelişmelerle birlikte nakit sıkışıklığı yaşayan şirketlerin sıklıkla başvurduğu hukuki korunma yollarından biri olan konkordato müessesesi, yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Ticari hukuk alanındaki çalışmalarıyla tanınan Av. Dr. Ali Önal; dürüst borçluları ve alacaklıları korumayı amaçlayan bu sistemin kötüye kullanım potansiyeline ve süreçteki en kritik viraj olan bağımsız denetim raporlarındaki fahiş fiyatlandırma krizine karşı uyarılarda bulundu. İcra ve İflas Kanunu kapsamında düzenlenen konkordatonun temel amacının, mali darboğaza düşen şirketlerin borçlarını yapılandırarak ticari hayatlarına devam etmesini sağlamak olduğunu belirten Av. Dr. Ali Önal, son yasal düzenlemeler ve bakanlıkların aldığı hızlı tedbirlerin suistimallerin önüne geçmede büyük rol oynadığını ifade etti. Ancak Dr. Önal, sürecin omurgasını oluşturan bağımsız denetim ayağında ciddi bir tekelleşme yaşandığını ve bu durumun sisteme erişimi zorlaştırdığını belirtti.

'Şirketin konkordatoyu kötüye kullanıp kullanmayacağı en baştan tespit ediliyor'

Konkordatonun kötüye kullanıldığına dair kamuoyunda ciddi söylemlerin bulunduğuna işaret eden ve sürecin yasal takvimine de değinen Dr. Önal, amacına uygun hareket eden firmalara duruma göre 3+2 ay geçici mühlet, ardından 1 yıl kesin mühlet ve nihayetinde 6 ay daha ek süre tanınarak toplamda 23 aylık hayati bir koruma kalkanı sağlandığını hatırlattı. Konuyla alakalı Av. Dr. Ali Önal, 'Bu müesseseyi suistimal edenler elbette olabilir. Ancak hukuki düzenleniş amacına bakıldığında, hem Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın hem de Adalet Bakanlığı'nın son dönemde aldığı tedbirler doğrultusunda, sistemin daha etkin ve faydalı kullanılabilmesi adına çok önemli adımlar atılmıştır. Şirketler mahkemeye başvurduktan sonra hızlıca komiser atanmakta ve şirketin ticari faaliyetini sürdürüp sürdüremeyeceğine dair en hızlı şekilde 20 günlük bir zaman zarfında rapor alınmaktadır. Dolayısıyla şirketin konkordatoyu kötüye kullanıp kullanmayacağı daha en baştan tespit edilerek suistimallerin önü kesilmektedir' dedi.

'Dolar ve TL bazında çok yüksek maliyetli raporlar yazılmakta ve bir tekelleşmeye gidilmektedir'

Sistemin en sancılı yönünün son zamanlarda gündemden düşmeyen bağımsız denetim şirketlerinin tutumu olduğunu vurgulayan Av. Dr. Ali Önal, piyasada ciddi bir fiyat tekeli oluştuğunu belirterek şunları söyledi:

'Bir şirketin borçlarını ödeme yeterliliğine sahip olup olmadığı, ancak yetkili bağımsız denetim şirketlerince hazırlanacak raporlarla tescillenmektedir. Mali kriterleri referans alması gereken bu şirketlerden bazıları, süreç içerisinde yetkilerini kötüye kullandıkları gerekçesiyle lisans iptalleri ile karşı karşıya kalmıştır. Bu durum piyasada çok az sayıda bağımsız denetim şirketinin kalmasına yol açmıştır. Kalan şirketler kendilerince bir fiyatlandırma politikası geliştirerek, konkordatoya erişim ihtiyacı olan firmaların bu imkanını zorlaştırıcı fiyatlandırmalar yapmaktadır. Dolar ya da TL bazında çok yüksek maliyetli raporlar yazılmakta ve açık bir tekelleşmeye gidilmektedir. Tam da bu noktada, darboğazdaki şirketlerin daha da mağdur edilmemesi adına ilgili bakanlıkların ivedilikle bağımsız denetim raporlarının fiyatlandırılması hususunda yeni ve sınırlandırıcı tedbirler alması beklenmektedir.'

Eskişehir'de bayram tatilini memleketlerinde geçirmek isteyen vatandaşlar otogarda büyük yoğunluk oluşturdu. Cuma gününden itibaren yollara düşen binlerce kişi nedeniyle tüm otobüs seferleri tam kapasiteye ulaştı. Yoğunluk sebebiyle firmalar ek seferler koyarken otobüs işletmecileri, vatandaşları bilet kesmeyen kaçak taşımacılara karşı dikkatli olmaları konusunda uyardı. Güvenilir firmalardan bilet alınmasının önemine dikkat çeken yetkililer, aksi taktirde yolcuların önemli mağduriyetler yaşayabileceği uyarısında bulundu. Bayram döneminde ulaşım ücretlerinde herhangi bir artışa gidilmediğini dile getiren firma yetkilileri, tarifelerin geçen seneyle aynı seyrettiğini ifade etti. Eskişehir çıkışlı ve çok tercih edilen güzergahlar için güncel biletlerin bazıları ise Antalya için bin, Alanya için bin 200, İzmir için 750, Ankara için 550 ve Bursa için 450 lira olarak fiyatlandırıldı.

'Tüm seferlerimiz dolu'

Otobüs firması yetkilisi Gökhan Koşarer, cuma gününden bu yana seferlerin tamamen dolu olduğunu ve bazı illere giden yolcuların daha fazlalıkta olduğunu belirterek, 'Şu anda seferlerde yoğunluk söz konusu. Yaklaşık cuma gününden itibaren bugüne kadar olan kısımlarda seferleri hep dolu gönderdik. Yetmeyen seferlerimize de ilave seferlerle yolcu mağduriyetini gidermeye çalıştık elimizden geldiğince. Bugüne kadar tüm seferlerimiz doluydu, bugün biraz daha yavaşlamaya başladık artık. Bayramlarda Akdeniz'e gitmek bizim vatandaşlarımıza daha adet oldu. En çok Antalya, Alanya ve İzmir bölgesine giden çok yolcumuz var. Eskişehir'e gelen yolcu çok değil, şu anda gidiş daha çok, gidiş ağırlıklı. Gelen yolcu sayısı, gelen otobüsleri de takip ediyoruz, geneli boş geliyor. Fakat buradan gidişlerin tamamı dolu diyebiliriz' diye konuştu.

'Bilet kesebilen firmalardan bilet alın'

Sektörde belgesiz taşımacılık yapan korsan araçların artmasına dikkat çeken Gökhan Koşarer, bayram yoğunluğundan yararlanmak isteyen kaçak taşımacılara karşı vatandaşlara uyarılarda bulunurken, güvenilir firmaların tercih edilmesi gerektiğini şu sözlerle vurguladı;

'Bizim sektörde de korsan olayı çok. Yetki belgesiz, taşıma belgesi olmayan, belgesi olmadan Eskişehir'e gelip yolcu almaya çalışan veyahut da herhangi bir şehire gidip yolcu almaya çalışan minibüs, yarım otobüs, otobüs tarzı kaçak işler oluyor. Ben vatandaşlarımızı ikaz ediyorum, lütfen güvenilir olan firmalardan, bilet kesebilen firmalardan bilet alsınlar. Bu tip kağıda yazılı veyahut da kağıtla size bir şey verilen firmalardan kesinlikle bilet almasınlar. Çünkü her sektörde olduğu gibi bizim sektörde de korsan taşımacılık söz konusu. Bu hem bizi mağdur ediyor, Allah korusun yolda bir şey olduğunda da yolcuyu çok mağdur ediyor. Yasa gereği zaten yasak. En yakın bir trafik denetlemesinde arabayı bağlıyorlar, yolcu ortada kalıyor ve ilgilenen kimse olmuyor. Verdikleri para da, ayırdıkları zaman da boşa gidiyor. Ben herkese tekrar söyleyeyim; korsandan uzak dursunlar, bildikleri ve tanıdıkları firmadan alışveriş yapsınlar.'

Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde Türkiye'nin dört bir yanından Eskişehir'deki kurban pazarına gelen besiciler, yaşadıkları mağduriyetleri dile getirdi. Aslen Ağrılı olan ve hayvanlarını satmak için Eskişehir'deki pazara getiren kurbanlık satıcısı Celal, kendilerine söz verilen imkanların sağlanmadığını iddia etti. Pazar alanında gübre dökecek yer bulamadıklarını, açık alanlar sebebiyle sürekli rüzgar ve yağmura maruz kaldıklarını belirten yetiştiriciler, yüksek yer ücretlerine rağmen çadır ve oluk gibi en temel kurulumları bile kendi imkanlarıyla yapmak zorunda kaldıklarından yakındı.

'7 tane hayvanlık yere 27 bin lira para ödemişim'

Pazar alanındaki duruma isyan eden ve yetkililerden çözüm bekleyen kurbanlık satıcısı Celal, 'Ağrılıyım aslen, Eskişehir'de oturuyorum. Buraya pazara hayvanlarımızı çekip satmak için geldik. Yattığımız yer tam bir rezalet. Burada gübrenin atılacağı bir yer yok. Üstelik çok cereyan yapıyor, kenarlar açık. Yağmur vuruyor, içeri su alıyor, soğuktan üşüyoruz. Banyo yapacak, kalacak yerimiz yok. Affedersiniz, hayvanlarla birlikte yatıp kalkıyoruz. Yetkililere söyledik, 'Tamam, halledeceğiz' diyorlar ama kalan yapan bir şey yok. Akşamları burada soğukta kalıyoruz, mağduruz' dedi.

'Cereyan yapıyor, hayvanlarımız da biz de hasta oluyoruz'

Taleplerinin önemsenmediğini ve yüksek meblağlar ödemelerine rağmen hizmet alamadıklarını aktaran yetiştirici Celal, 'Belediyenin bu alanına hayvanlarımızı çekerken 'Bütün ihtiyaçlarınız giderilecek' dendi. Parasını da peşin ödedik. 7 tane hayvan alan bir patok yer için tam 27 bin lira para ödemişim. Buna rağmen ne çadırı var ne oluğu; hepsini kendi imkanlarımızla yapıyoruz. Üstelik içerisi çok esiyor, hayvanlarımız hasta oluyor. Kendimiz de bizzat soğuktan hasta oluyoruz zaten' şeklinde konuşarak sitemini dile getirdi.

Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde Eskişehir Hayvan Pazarı'nda hareketlilik her geçen gün artıyor. Çevre illerden ve kent merkezinden gelen besiciler mallarını görücüye çıkarırken, pazarda büyüklüğüyle dikkat çeken 780 kilogramlık dev bir dana ilgi odağı oldu. Pazardaki diğer hayvanlara kıyasla cüssesiyle öne çıkan ve 'Şampiyon' olarak nitelendirilen dana, ful et randımanıyla dikkat çekiyor. Besici Kerim Murat, 420 bin TL değer biçtikleri hayvandan kemiksiz net 500 kilo et çıkacağını vurguladı.

'İstanbul'da olsa 550 bin TL'ye gider, burada yüksek geliyor'

Pazardaki fiyat değerlendirmeleri ve vatandaşların alım alışkanlıkları hakkında konuşan besici Kerim Murat, 'Bu hayvan tam 780 kilo geliyor. Tabii danasına göre değişir; pazarda 1 tonluk, 1 ton 200 kiloluk, 800 ya da 500 kiloluk hayvanlar da var, her şey alıcısına bağlı. Bizim bu ilk danamız, pazarın şampiyonu. Fiyatına 420 bin TL diyoruz. Bundan net 500 kilo et çıkar, son derece randımanlı, adeta kemiksiz ful et bir hayvandır. Vallahi alıcılar gelip bakıyor ama bizim Eskişehir Hayvan Pazarı'nda bu fiyat millete yüksek geliyor. Bu mal İstanbul'da olsa 500-550 bin TL'ye çok rahat giderdi' dedi.

'Fırsatçı vatandaşlara karşı son gün ucuz mal vermeyeceğiz'

Eskişehirli vatandaşların kurbanlık almak için genellikle son günleri beklediğini ve bu durumun piyasayı etkilediğini belirten Murat, 'Bizim buranın vatandaşı alışmış son güne, malı ucuza kapatmaya çalışıyorlar. O yüzden verdiğimiz fiyatlar onlara yüksek geliyor. 7 kişi bölüştüğünde kişi başı düşen maliyet yüksek görünse de aslında bu hayvanın et oranı çok daha avantajlı. Mesela 100 kilo eti daha hesaplıya tekabül ediyor ama bunu insanlara anlatamıyorsun. Allah nasip ederse bayrama doğru pazarda mal karaborsa olacak, hepimiz mallarımızı bitireceğiz. Son gün malları ucuza değil, aksine çok daha yüksek fiyatlara vereceğiz. Fırsat kollayan vatandaşlara karşı ucuz mal satmayacağız. Hayırlısıyla tüm malımızı bitirip pazardan çıkacağız' ifadelerini kullandı.

Eskişehir'de Kurban Bayramı öncesi hayvanlarını satan besicilerin yüzü güldü. Eskişehirli büyükbaş üreticileri, kurbanlıkların büyük bir kısmının satıldığını veya rezerve edildiğini söyledi.

Odunpazarı ilçesi kırsal Çavlum Mahallesi'nde büyükbaş üreticiliği yapan 33 yaşındaki Bekir Türkmen, 'Bizim kurbanlıklarımız bitti. Bu taraflarda hayvan kalmadı diyebiliriz. Kendi hayvanlarımızı toptan verdiğimiz için tekli satışımız kalmadı. Bu sene piyasa oldukça iyiydi, erkek hayvanlar 380-400 bin lira, dişi hayvanlar ise 350-370 bin lira bandında alıcı buldu' dedi.

'Son güne kalan ıskartaya razı olur'

Vatandaşların her yıl olduğu gibi 'son gün ucuzlar' mantığıyla hareket ettiğini ancak bu yıl durumun farklı seyrettiğini vurgulayan Türkmen, şu uyarılarda bulundu:

'Millet son günlere kalalım da hesaplı olsun diye ağırdan alıyor ama o iş bu sene zor. Satışlar önceki iki-üç seneye göre çok daha iyi geçti. Şu an piyasadan mal toplamaya kalksak kimsede kolay kolay hayvan bulunmaz. İyi, alımlı ve kurban vasfı tam olan hayvanlar gitti. Sona kalanlar genellikle kurbanlık vasfını tam tamamlamayan ya da 'ıskarta' diyebileceğimiz kusurlu hayvanlar olur.'

'Bu bir zincirleme süreç'

Besicilikten perakende satışa kadar olan sürecin ciddi maliyetler barındırdığını ifade eden Türkmen, 'Biz 50 hayvanı birden veririz, alan kişi üzerine kesim, paketleme, çadır ve yol masraflarını ekleyerek tek tek satar. Bu bir zincirleme süreçtir. Ancak genel tabloda Doğu ve Güneydoğu'dan gelen hayvanlarımızın çoğu satıldı. 550-600 kiloluk standart hayvanların yanı sıra nadiren çıkan 1 tonluk dev kurbanlıklar da çoktan şahıslara ayrıldı' diyerek sözlerini noktaladı.

Kesikbaş yaptığı açıklamada, 'Bugün küresel ekonomide belirsizliklerin, bölgemizde ise jeopolitik risklerin yoğun şekilde hissedildiği bir dönemden geçiyoruz. Böylesine hassas bir süreçte Türk sanayicisi her şartta üretmeye, yatırım yapmaya, ihracat gerçekleştirmeye ve istihdam oluşturmaya devam etmektedir. Eskişehir sanayisi de bu direncin ve vizyonun en güçlü temsilcilerinden biridir. Özellikle coğrafyamızda yaşanan gelişmeler, stratejik sektörlerin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Bu noktada havacılık ve savunma sanayisi, teknolojik bağımsızlık ve milli güvenlik açısından kritik bir konumdadır. Eskişehir'in sahip olduğu bilgi birikimi, mühendislik altyapısı ve üretim kültürüyle bu alanlarda Türkiye'nin öncü şehirlerinden biri olmaya devam edeceğine inanıyoruz. Bundan sonraki süreçte hedefimiz; yalnızca üretim hacmiyle büyüyen değil, yüksek teknolojiye dayalı, katma değeri yüksek, nitelikli üretim anlayışıyla gelişen bir Eskişehir sanayisi oluşturmaktır. Geleceğin rekabeti; bilgiyle, inovasyonla, dönüşümle ve insan kaynağıyla şekillenecektir. Bu topraklarda akıl ve alın teriyle çalışan, üreten, emek veren herkesin ortaya koyduğu çaba, Eskişehir'in geleceğine duyulan inancın en güçlü göstergesidir. Şehrimizin sanayisine güç veren tüm çalışanlarımıza, sanayicilerimize ve emekçilerimize gönülden teşekkür ediyorum' ifadelerini kullandı.

Orta Doğu'da İran merkezli gerilim ve Hürmüz Boğazı'nda oluşan riskin küresel ticaretin en kritik hatlarından birini tehdit ettiğini, bu gelişmelerin etkisinin Türkiye'de alüminyum ve PVC sektöründe doğrudan hissedilmeye başladığını söyleyen sektör temsilcisi Sercan Bayrak, yaşanan sürecin yalnızca enerji piyasalarını değil, inşaat sektörünün temel girdilerini de ciddi şekilde etkilediğini ifade etti.

'Bu süreçte sadece fiyat artışı değil, aynı zamanda tedarik tarafında da ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır'

Bayrak, alüminyum fiyatlarının İran gerilimi sonrası hızla yükseldiğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

'Hürmüz Boğazı kaynaklı arz riski, özellikle Körfez bölgesinden yapılan sevkiyatlarda ciddi belirsizlik oluşturdu. Bu durum alüminyum fiyatlarını yukarı yönlü baskıladı. Her ne kadar son haftalarda sınırlı geri çekilmeler yaşansa da piyasa halen yüksek risk primi ile işlem görüyor. PVC üretimi doğrudan petrol türevlerine bağlıdır. Petrol fiyatındaki artış; etilen ve diğer ara hammaddeler üzerinden PVC maliyetlerini ciddi şekilde yukarı çekmiştir. Bu süreçte sadece fiyat artışı değil, aynı zamanda tedarik tarafında da ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır. Tam sezon başında gelen bu maliyet artışları, müteahhitlerin fiyatlama yapmasını zorlaştırıyor. Teklif süreleri kısalıyor, maliyet hesapları sürekli güncellenmek zorunda kalıyor. Bu da sektörde belirsizliği artırıyor. Bugün piyasada fiyatları belirleyen ana unsur üretim maliyetlerinden ziyade risk faktörüdür. Bu nedenle kısa vadede kalıcı bir istikrar beklemek gerçekçi değildir. Sektör olarak bu yeni düzene adapte olmak zorundayız.'

Eskişehir Müteşebbis İş İnsanları Derneği (ESMİAD) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Orçun Anatürk, küçük ve orta ölçekli işletmelerin içinde bulunduğu ekonomik darboğaza ilişkin dikkat çeken bir basın açıklamasında bulundu. Anatürk, mevcut ekonomik şartlar altında yeni bir amme alacakları yapılandırmasının artık bir tercih değil, ekonomik sürdürülebilirlik açısından zorunlu hale geldiğini ifade etti. Türkiye ekonomisinin üretim, istihdam ve ticaret yükünü omuzlayan küçük ve orta ölçekli işletmelerin son yıllarda ciddi bir ekonomik baskı altında kaldığını belirten Anatürk, artan maliyetler ve finansmana erişimde yaşanan sorunların esnafı ödeme güçlüğü içerisine sürüklediğini söyledi.

'Mevcut tablo sürdürülebilir olmaktan çıkmıştır.'

Özellikle kira giderleri, enerji maliyetleri, işçilik ücretleri ve hammadde fiyatlarında yaşanan artışların işletmelerin kâr marjlarını büyük ölçüde daralttığını buna paralel olarak vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin de ağırlaştığını belirten Anatürk, 'Bugün gelinen noktada birçok küçük ve orta ölçekli işletme, yalnızca ticari faaliyetini sürdürme mücadelesi vermemekte; aynı zamanda kamuya olan yükümlülüklerini yerine getirebilmek için de ciddi bir ekonomik savaş vermektedir. Mevcut tablo sürdürülebilir olmaktan çıkmıştır' diye konuştu.

Anatürk, son kapsamlı yapılandırmanın 12 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren 7440 Sayılı 'Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Kanunu' ile gerçekleştirildiğini hatırlatarak, söz konusu düzenlemenin milyonlarca mükellef açısından önemli bir nefes alma imkânı sunduğunu vurguladı. Ancak aradan geçen süreçte ekonomik şartların beklenen ölçüde iyileşmediğini, aksine bazı sektörlerde daha da ağırlaştığını belirten Anatürk, benzer bir düzenlemenin yeniden gündeme alınmasının kaçınılmaz hale geldiğini ifade etti.

'Tecil ve taksitlendirme yapılanmanın yerini tutmamaktadır'

Mevcut sistemde amme alacaklarının ağırlıklı olarak 6183 Sayılı Kanun'un 48. maddesi kapsamında 'Tecil ve Taksitlendirme' yöntemiyle çözümlenmeye çalışıldığını belirten Anatürk, yapılandırma ile tecil uygulaması arasındaki farkların kamuoyunda yeterince bilinmediğini söyledi. Orçun Anatürk, açıklamasında, yapılandırma kapsamında vatandaşların yasal bir haktan yararlandığını, gecikme faizlerinin silinerek Yİ-ÜFE oranları üzerinden yeni ödeme planlarının oluşturulduğunu, borçların 48 aya kadar taksitlendirilebildiğini ve peşin ödeme halinde haciz işlemlerinin kaldırıldığını belirtti. Buna karşılık tecil uygulamasında ise borçlunun mali durumunun idare tarafından değerlendirmeye tabi tutulduğunu ifade eden Anatürk, şu değerlendirmede bulundu:

'Tecil uygulamasında mükellefin bilanço yapısı incelenmekte, 'zor durum hali' şartı aranmaktadır. Ayrıca borçların önemli kısmının peşin ödenmesi istenmekte, kalan tutarlara yeniden faiz işletilmektedir. Bunun yanında hacizler kaldırılmamakta, yüksek borçlarda taşınır veya taşınmaz teminat talep edilmektedir. Taksitlerin aksaması halinde ise tüm borç muaccel hale gelmekte ve vatandaş çok daha ağır sonuçlarla karşı karşıya kalmaktadır.'

Özellikle araç veya taşınmazların teminat gösterildiği durumlarda ciddi mağduriyetler yaşandığını belirten Anatürk, ödeme aksaklıklarında vatandaşların araçlarına yakalama kararı çıkarılabildiğini, mallarının ihale yoluyla satışa sunulabildiğini ifade etti.

'Yapılandırma bir af değil ekonomik denge mekanizmasıdır'

Vergi yapılandırmalarının yalnızca kısa vadeli bir tahsilat yöntemi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Orçun Anatürk, bu düzenlemelerin ekonomik sistem açısından önemli bir dengeleme işlevi gördüğünü söyledi. Devletin tahsil edemediği alacaklarını belirli kolaylıklarla tahsil etme imkânı bulduğunu, mükelleflerin ise ekonomik olarak yeniden ayağa kalkma fırsatı yakaladığını belirten Anatürk, 'Vergi yapılandırmaları yalnızca bir af mekanizması değildir. Aynı zamanda üretimin, istihdamın ve ekonomik istikrarın korunmasına hizmet eden önemli bir ekonomik denge aracıdır. Ayakta kalmaya çalışan işletmelere nefes aldırmak, dolaylı olarak piyasaların sürdürülebilirliğini sağlamaktır' şeklinde konuştu.

'Esnafın ayakta kalması Türkiye ekonomisinin geleceğidir'

ESMİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Orçun Anatürk, açıklamasının sonunda küçük ve orta ölçekli işletmelerin korunmasının yalnızca bireysel ticari hayat açısından değil; istihdam, üretim ve toplumsal refah açısından da kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Anatürk, 'Bugün alınacak ekonomik kararlar, yarının üretim gücünü ve ticari düzenini belirleyecektir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin nefes alabileceği yeni bir amme alacakları yapılandırması artık bir tercih değil, ekonomik gerçeklerin zorunlu kıldığı bir ihtiyaç haline gelmiştir' dedi.

Devirle ilgili protokol imza töreni ESOGÜ Rektörlük Senato Salonu'nda ESOGÜ Rektörü Prof. Dr. Kamil Çolak, Nemli A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Toy, ESOGÜ Teknoloji Transfer Ofisi Uygulama ve Araştırma Merkezi (ETTOM) Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Gökçe Mehmet Ay ve Nemli A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Latif Barika'nın da katılımlarıyla gerçekleştirildi.

Otomotiv, imalat, havacılık ve savunma sanayi gibi yağlama performansının önem taşıdığı sektörlere yönelik geliştirilen teknoloji, yerli üretim kapasitesine katkı sunabilecek nitelikli bir üniversite-sanayi iş birliği örneği olarak dikkat çekiyor. Buluş sahipleri arasında merhum Prof. Dr. Osman Nuri Çelik, Dr. Öğr. Üyesi Gökçe Mehmet Ay ve Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Sert yer alıyor. Patent devri, akademik çalışmaların sanayiye aktarılması bakımından önemli bir gelişme olurken, aynı zamanda merhum Prof. Dr. Osman Nuri Çelik'in bilimsel emeğinin ve akademik katkısının yaşatıldığı anlamlı bir çıktı niteliği de taşıyor.

Geliştirilen yöntem, hekzagonal bor nitrür içeren polimer gres üretimine yönelik yenilikçi bir yaklaşım sunuyor. İthal lityum oksit temelli bileşenlerin kullanılmadığı bu teknoloji, ülkemizde üretilebilen hekzagonal bor nitrürün değerlendirilmesine dayanıyor. Bu yönüyle buluşun, özellikle otomotiv ve imalat sanayinde kullanılan gres ürünlerinde yerli üretim imkânlarını güçlendirmesi bekleniyor. Patent devri ESOGÜ'nün Ar-Ge gücünün sanayiye aktarılmasına yönelik somut örneklerden biri olurken, üniversitede geliştirilen akademik bilginin fikri ve sınai mülkiyet hakkına dönüşmesi, ardından sanayi kuruluşlarıyla buluşturulması, araştırma çıktılarının ekonomik ve toplumsal değere dönüşmesi açısından önem taşıyor.

Süreçte ETTOM da aktif rol üstlendi. ETTOM akademide geliştirilen fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması, yönetilmesi ve ticarileştirilmesi süreçlerinde araştırmacılara destek sağlıyor. Buluş bildiriminden patent süreçlerine, sanayi ile temas kurulmasından teknoloji devrine kadar uzanan aşamalarda yürütülen çalışmalar, üniversite kaynaklı Ar-Ge çıktılarının sanayiye kazandırılmasına katkı sunuyor. Nemli A.Ş.'ye devredilen patentin, yerli malzeme kullanımını destekleyen yapısı ve sanayi uygulamalarına dönük potansiyeliyle Türkiye'nin katma değerli üretim hedeflerine katkı sağlaması bekleniyor.

Eskişehir'de yaşayan 24 yaşındaki Melek Büşra Akkuş ve evlilik hazırlığı yaptığı erkek arkadaşı 21 yaşındaki Enes Bostan evlilik için biriktirdikleri para ile İstiklal Mahallesi İki Eylül Caddesi üzerinde bulunan bir iş hanından lokanta devraldı. Yaklaşık 1 buçuk milyon TL harcayan gençler, işletimlerini açmayı başardı. Genç girişimci çift yaklaşık 6 aydır lokantalarını işletip hem kendi paralarını kazanıyor hem de düğünleri için para biriktiriyor. Üniversite mezunu olan ve öğrencilik yıllarından yarı zamanlı çoğu kez çalışıp aşina olduğu restoran işletmeciliğini yapmakta Akkuş, çok fazla zorlanmadığına değindi. Evlilik hazırlığı yaptığı erkek arkadaşı ile iş ortağı olmasının kendisi için avantaj olduğuna dikkat çeken Melek Büşra Akkuş, gençlere girişimci olmaları yönünde tavsiyede bulundu.

'Düğün parasıyla iş kurabileceğimizi fark ettik'

Konuyla alakalı konuşan Melek Büşra Akkuş, '24 yaşındayım. Ortopedi okudum, sonra yüksek lisans yaptım. Daha sonra 'evleneceğiz' diye ayırdığımız düğün parasıyla 'kendi işimizi kuralım' diye düşünerek lokanta açtık. Ben okurken de restoranlarda, lokantalarda ustalık yapıyordum. Kendi restoranımı açmak hayalimdi. Bizim artık evlenmemiz gerekiyordu, bayağıdır sevgiliyiz. İnsanlar bize 'Evlenin artık, düğün yapın' diyorlardı. Kendi aramızda oturup konuştuğumuz zaman, düğün parasıyla iş kurabileceğimizi fark ettik. Çünkü ikimizin de ailesi çok kalabalık. O parayla düğün yapmak yerine önce iş kurup, sonra işten kazandığımız parayla düğün yapmak daha mantıklı geldi. O yüzden şimdi düğün paramızla açtığımız lokantayı işletiyoruz. Burayı açalı daha 6 ay oldu, henüz çok yeniyiz. Bizde personel diye bir şey yok, hepimiz çalışanız. Çoğunlukla 'Biz kendi işimizin amelesiyiz' diyoruz zaten. Devraldığımız tutar çok ufak bir rakamdı, 450-500 bin gibi bir tutardı. Ama tadilatı falan derken cebimizden 1 milyon, hatta belki de 1 buçuk milyon çıktı' dedi.

'Günde, et, tavuk fark etmeksizin 15 çeşit yemek çıkıyor'

Dükkânında müşterilerine sunduğu menü hakkında da konuşan Melek Büşra Akkuş, 'Ortakla çalışmanın şöyle bir dezavantajı var: 'Ortağınızın yere attığı bir kürdan bile her zaman size batar' derlerdi; inanmazdım. Bu, nişanlınız olsa bile öyle oluyormuş. Bir de nazının geçtiği bir insan olunca ya sen bütün yükü ona yıkıyorsun ya da o bütün yükü sana yıkıyor. O yüzden zor ama güzel yanları da var. Birbirine patronluk taslamayan iki ortağız ve beraber çalıştığımız zamanlar çok eğlenceli geçiyor. Günde, et, tavuk fark etmeksizin 15 çeşit yemek çıkıyor. Gayet de uygun fiyatlıyız. Aklınıza gelebilecek her yemek çıkıyor; sadece Türk yemekleri değil; Çin yemekleri, Doğu Anadolu gibi her bölgeden yemek çıkarıyoruz' diye konuştu.

'Çok hırslı, her gün aynı saatte o beni arar kaldırır'

Genç bir işletmecinin dükkânında çalışmaktan duyduğu mutluluğu anlatan usta şef Burhanettin Bilen şöyle konuştu;

'Bolu Mengenliyim, yemek uzmanıyım. Almanya, Medine, Kıbrıs gibi yerlerde görev yaptım. Patronumuz çok süper bir kızımız, o benim torunum. Çok hırslı, her gün aynı saatte o beni arar kaldırır, bazen ben ararım; iletişimi hiç kesmeyiz. Gençlere tavsiyem çalışmaları, özellikle bu işte. Ben imamdım, istifa ettim ve bulaşıkçı olarak başladım. Bulaşıkçılıktan ustalığa yükseldim. Bir usta 150 bine çalışıyor, az para değil.'

Tepebaşı ilçesi Şarhöyük Mahallesi Gaziyakupsatar Caddesi üzerinde motosiklet satışı yapan Fevzi Oral'ın dükkanına ilçeden bir müşteri geldi. 3 tekerlekli kasalı motosiklet almak isteyen müşteri, ödemeyi 26 adet 100 Amerikan doları ile yapmak istedi. Döviz karşılığında motosikleti satan Oral, doları bozdurmak için bir döviz bürosuna gitti. Burada dolarları veren esnaf farklı ilginç bir cevap aldı. Dolarların eski olduğunu söyleyen döviz bürosu çalışanı 44,5 TL yerine 40 TL'den bozdurdu. Yaklaşık 16 bin TL zararı olan esnaf durum karşısında şaşkınlık yaşadı. Eksik kalan parayı müşterinden talep eden ve durumu anlatan esnaf eksik kısmı tahsil etti. İlk defa böyle bir durumla karşılaşan esnaf şaşkınlık yaşadı.

'44 lira 50 kuruş olan dolar kurunu 40 liradan bozdular'

Konuyla alakalı konuşan Fevzi Oral, 'Müşterimiz şehir merkezine uzak bir ilçeden gelip üç tekerlekli motosiklet almak istedi. Bize 'dolarla ödeme yapmak istiyorum' dedi. Anlaşıp dolarları aldık. Tabii bunlar eski dolar, yeni dolar olduğu için biz bilmiyorduk. Döviz bürosuna gittik. Döviz bürosunda eski dolar olduğunu söylediler. Orada 44 lira 50 kuruş olan dolar kurunu 40 liradan bozdular. Yani o dolarlar 2 bin 600 dolarda 16 bin TL zararım oldu. Biz tabii ki dövizciden yine dolarları geri aldık. Durumu anlatıp müşterimize parayı geri verdik. Müşterimiz normal hak ettiğimiz parayı verdi. Yani ben anlamlandıramıyorum. Şaşırdım kaldım yani böyle bir şey mağdur oldum yani müşteriye de mahçup olduk. Türk lirası ile çalışmak gerekiyor. Biz Türkiye'de yaşıyoruz. Başıma hiç böyle bir şey gelmedi bu yaşıma kadar. İlk defa böyle bir eski dolar muhabbeti oldu, zarar etme durumu oldu. Döviz yatırımcısı çok fazla olduğu için bence Türk parası daha önemli. Türk parasında eski yeni yok. Türk parasıyla alışveriş edilmesi daha iyi olur. Biz Amerika'da yaşamıyoruz, Türkiye'de yaşıyoruz. Türk parası bizim en büyük paramızdır, en iyi paramızdır' dedi.

Şehrin üretim kapasitesi, ihracat gücü ve nitelikli iş gücüyle örnek bir sanayi modeli oluşturduğunu ifade eden ESMİAD Genel Sekreteri Mahmut Mertoğlu, Eskişehir'in sadece bir Anadolu şehri değil; aynı zamanda yüksek katma değerli üretimin merkezi olduğunu söyledi. Eskişehir sanayisinin istihdama sağladığı katkıya dikkat çeken Mertoğlu, binlerce kişiye doğrudan ve dolaylı iş imkânı sunulduğunu, bunun da şehir ekonomisini dinamik tuttuğunu belirtti. Organize sanayi bölgelerindeki işletmelerin yalnızca üretim yapmadığını, aynı zamanda inovasyon ve Ar-Ge faaliyetleriyle de fark oluşturduğunu dile getiren Mertoğlu, 'Sanayicimiz sadece üretmiyor, aynı zamanda geliştiriyor ve dünyaya satıyor. Bu vizyon Eskişehir'i güçlü kılan en önemli unsurdur' ifadelerini kullandı.

'Geleceğin sanayisi Eskişehir'de şekilleniyor'

Eskişehir'in coğrafi konumu ve lojistik altyapısının büyük bir avantaj sunduğunu belirten ESMİAD Genel Sekreteri Mertoğlu, güçlü kara ve demir yolu bağlantılarının üreticiye ciddi maliyet avantajı sağladığını dile getirdi. Bu durumun yatırımcılar açısından Eskişehir'i cazip bir merkez haline getirdiğini söyleyen Mertoğlu, Eskişehir sanayisinin geleceğinde dijitalleşme, sürdürülebilir üretim ve yeşil dönüşümün belirleyici olacağını ifade etti. Sanayicilerin bu dönüşüme hızla adapte olması gerektiğini vurgulayan Mertoğlu, dernek olarak üyelerine rehberlik etmeye devam edeceklerini belirtti. Şehrin üretim gücünün her geçen gün arttığını belirten Mertoğlu, doğru stratejilerle desteklendiği takdirde Eskişehir'in Türkiye'nin en önemli sanayi merkezlerinden biri olmayı sürdüreceğini vurgulayarak, 'Amacımız, Eskişehir sanayisini sadece Türkiye'de değil, dünya ölçeğinde daha güçlü bir konuma taşımaktır' diye belirtti.